Scratches 2 - redacteur Joost Swarte

In dit tweede nummer van Scratches is weer een zeer gevarieerde verzameling van het werk van striptekenaars uit de hele wereld weergegeven. Daarbij is niet gekozen voor de klassieke stripstijlen maar meer de ondergrondse stripbeweging. Er staat zelfs een strip van de ondergrondse stripkoning Robert Crumb in. Maar ook strips van de Nederlandse striptoppers Wasco en Tipex zijn in dit nummer opgenomen.

Ik vind het enorm inspirerend om zoveel stripstijlen te zien. Van ecoline (Brecht Evens) tot schilderijen (Tiger Tateishi) en van potlood (Ludwig Volbeda) to lithostjil (Erik Kriek). Het zien van al deze creativiteit lijkt mijn hoofd te openen voor een oneindige hoeveelheid mogelijkheden.

Ook zijn er enkele artikelen opgenomen over oudere striptekenaars. Voor mij waren dit onbekende namen. Maar nu ben ik wel meer nieuwsgierig geworden naar het werk van Frank King en Bob van den Born.

Een deel van de tekenaars waren al bij mij bekend maar een deel ook niet. En daar zitten tekenaars bij waarvan ik hoop nog meer werk tegen te zullen komen. François Ayroles is een daarvan. Strips met het simpele idee van een kiosk voor Lost and Found Loves waar iemand iets komt halen of brengen, heeft naast de interessante woordgrappen ook een diepere laag die me even liet stilstaan over wat liefde eigenlijk is. Knap gedaan.

Omdat Scratches werd gepresenteerd als een tijdschrift, heb ik jaren zitten zoeken naar de volgende uitgaves. Maar helaas is het bij deze twee gebleven. Heel erg jammer want ik denk dat er genoeg waardevols is om een tijdschrift als dit vol te krijgen. Gelukkig hebben we Ik ben Aline (https://ikbenaline.eu/) nog.

Het vervolg op het zilveren penseel winnende boek Tori! van Brian Elstak. Een boek dat ik alweer eventjes geleden heb gelezen en waarvan me bijstond dat ik het wat vervreemdend had gevonden. Geen idee of het gewenning is maar dat gevoel had ik bij het lezen van dit boek helemaal niet.

Ik werd gelijk in het boek gezogen door de sprookjesachtige geschiedenis die eerst verteld wordt. Bij het lezen had ik het gevoel dat ik voorgelezen werd, een hele fijne manier van vertellen. Voor types zoals ik met een slecht geheugen is er een samenvatting wat er in het vorige boek gebeurd is en daarmee zou je dit boek op zichzelf kunnen lezen al zou ik aanraden dat niet te doen want dan mis je toch wel veel moois.

In dit boek is de tijgerklauw met de kracht van honderd tijgers gestolen van de mensenkinderen die het van de draak in bewaring hadden gekregen. Niet gek dat ze dus er alles aan doen om deze tijgerklauw weer terug te krijgen. Op hun avonturen leren ze van alles over gangsterdieren, over hoe dieren kunnen veranderen, over trouw, over eenzaamheid en over moed en nog zoveel meer.
Het is een wonderlijke vertelling van mensenkinderen die in het dierenrijk leven waarbij de dieren wel erg veel weg hebben van menselijk handelen. Daarnaast zijn er ook mobiele telefoons en andere moderne uitspraken die lijken te botsen met al die fabelachtige beelden maar op een of andere manier weet de verteller dit zo natuurlijk weer te geven dat het helemaal niet stoort. Het geeft het juist helemaal zijn eigen sfeer.

De tekeningen van meestal krijt en potlood (als ik het goed gezien heb) vind ik ook bijzonder fraai en allemaal de moeite waard om even bij stil te staan en te bekijken. Aan de foto achterin te zien, zijn de mensenkinderen gebaseerd op de kinderen van Brian Elstak. Lijkt me best gek als je een van die kinderen bent. Als lezer leef je met deze mensenkinderen mee en ik hoopte dat het echt wel goed ging komen.

In 2022 is het derde deel uitgekomen met de naam Lobi. Deze eerste twee delen vielen in mijn brievenbus doordat ik een abonnement op DasMag had. Nu ik dat heb opgezegd omdat het me toch wat te veel boeken werd, heb ik dit derde deel gemist. Daarom gaat deze nu op mijn verlanglijst.

Queers destroy science fiction! special issue Lightspeed

In de LGBTQ-Humble Bundle uit 2016 zat dit speciale tijdschriftnummer van Lightspeed (lightspeedmagazine.com). Mijn e-boeklezer gaf aan dat het om meer dan 500 bladzijden ging en dat heeft mij al die jaren er vanaf gehouden om er aan te beginnen. Volstrekt onterecht blijkt nu.

Deze uitgave van dit Amerikaanse tijdschrift bestaat uit korte science fiction verhalen die of qua inhoud met de regenboogwereld te maken hebben of dat de auteur uit de regenboogwereld komt.

Als eerste komen de redacteuren aan het woord. Zij vertellen allen op hun eigen manier waarom ze dit een belangrijke uitgave vinden.

Vervolgens elf originele korte verhalen. Hier zitten een aantal waarlijk juweeltjes tussen. Allemaal op een heel prettige manier geschreven en er was geen enkel verhaal dat ik niet kon volgen zoals ik wel eens bij verhalen in Clarkesword Magazine heb.

Daarna twaalf originele flash verhalen. Ik had nog niet eerder van deze term gehoord en moest het dus even opzoeken. Dit blijken verhalen te zijn van minder dan 1500 woorden. Met het opzoeken van wat flash verhalen zijn, kwam ik ook sudden fiction (maximaal 750), drabble of microfiction (maiximaal 100) en six-word story (exact 6) tegen. Niet eerder had ik bedacht dat er voor verhalen van allerlei soorten lengte zoveel termen zijn. Al was ik wel al bekend met novelle.

Naast de originele verhalen staan er ook vijf herdrukken in en een hoofdstuk van een boek. Alleen dit laatste vond ik wat vager en minder boeiend omdat het geen afgerond geheel was. Maar de rest allemaal van intrigerende kwaliteit.

Vijftien auteurs zijn kort geïnterviewd. Daarvan vond ik het met name interessant wat ze over hun eigen verhaal in dit tijdschrift hadden te zeggen. Een verdieping van de beleving van wat ik net daarvoor gelezen had.

Acht non-fictie artikelen bevatte interviews met illustratoren, boekbesprekingen en essays over LGBTQ in de science fiction industrie door de jaren heen.

Het geheel wordt afgesloten met zevenentwintig korte persoonlijke essays van schrijvers van allerlei pluimage (redacteuren, interviewers, enzovoort). Juist het persoonlijke maakt deze essays de moeite waard. Ieder heeft weer zo zijn eigen beleving en invalshoek.

Een van de vragen die vaker naar voren kwam was of het in deze tijd (2016) nog wel relevant is om een nummer over dit onderwerp te maken. Als ik dan de persoonlijke verhalen lees is het helaas nog steeds heel erg nodig om aandacht voor verschillende minderheidsgroepen te vragen. Ik zat me gelijk af te vragen nu het zeven jaar later is, het nog steeds hetzelfde is. Nu denk ik aan de ene kant dat het beter is geworden maar aan de andere kant juist weer slechter. En daarom blijft het een goed idee om dit soort thema-nummers te blijven maken en te lezen.

The Expanse 4: Cibola burn

Wat valt er over deze uitstekende serie boeken nog te zeggen?

Wederom heb ik enorm genoten van alle ontwikkelingen in het universum van The Expanse. En omdat ik de televisieserie eerst gekeken heb, zijn de gezichten van de personages snel ingevuld. Ze hebben voor de televisieserie een aantal personages met elkaar versmolten en nu ik het boek heb gelezen, ben ik nog meer onder de indruk hoe knap ze dit voor de televisie hebben vormgegeven.
Ik begin wel steeds nieuwsgieriger te worden naar de delen waar de televisieserie niet meer aan toegekomen zijn. Dan zal ik alles van de woorden moeten gaan begrijpen in plaats van dat ik uit mijn geheugen van de televisieserie kan putten. Dat maakt het lezen nu wel heel erg gemakkelijk.

De vorm om de gebeurtenissen uit verschillende perspectieven te laten vertellen, blijft heel sterk. Het was slechts een keer dat er een overlappende tijd was waardoor een gebeurtenis twee keer werd weergegeven. Maar voor de rest sloot het naadloos op elkaar aan wat het lezen ook heel soepel maakte.

In dit deel is nog steeds onbekend wat de protomolecuul nu eigenlijk is, waar het vandaan komt en wat voor beschavingen er in het verleden zijn geweest die lang geleden zijn uitgeroeid maar waar niet van bekend is door wat. Dit mysterie blijft bestaan maar eigenlijk is dit alleen om een context te scheppen waarin we zien hoe de mensheid in elkaar steekt. En dat is vaak niet fraai en regelmatig zelfs schokkend. Maar nergens is het ongeloofwaardig of voor de sensatie.

Ik blijf onder de indruk en deel vijf staat alweer op mij te wachten.

I hate Fairyland Vol. 4 Sadley Never After - Skottie Young

Het laatste deel van I Hate Fairyland. Nou ja, de laatste van deze eerste reeks dan want in 2022 is er een nieuwe reeks begonnen waarbij de tekeningen niet meer door Skottie Young zelf gemaakt zijn maar door Brett Bean. Wat mij betreft had het bij deze eerste reeks mogen blijven. En ik merkte zelfs dat bij dit vierde volume dat ik het wel zo'n beetje welletjes vond. Het verhaal van het meisje dat meer dan dertig jaar Sprookjesland niet kan verlaten en van een schattig meisje in een kwaadaardig, levensgevaarlijke psychopaat veranderd is, heeft ook wel zijn grenzen.

Daarom des te mooier dat de maker Skottie Young dit ook zo gevoeld heeft want terwijl Gertude in de hel terecht is gekomen waar ze avonturen keer op keer opnieuw moet beleven, heeft Satan Het Einde in de vorm van Dark Cloudia naar Sprookjesland gestuurd. Een hele mooie vondst om een stripserie mee af te laten lopen. Natuurlijk loopt het niet recht toe recht aan maar er is wel degelijk een werkelijk einde aan het hele avontuur van Gertrude gekomen, een einde waar ik zeker vrede mee heb.

Ook in dit donkere deel van het naderende eind is er weer een kleurenexplosie die van de pagina's afspat en zijn er genoeg details in de tekeningen om de hele reeks nog eens te willen herlezen.

Hartjes deel 1 - Maaike Hartjes

Het is alweer heel wat jaar geleden dat ik Maaike Hartjes volgde via Blogger. Maar op het moment dat ze daar niet meer blogde, ben ik haar voor een groot deel uit het oog verloren. Wel heb ik nog haar Burn-out Dagboek aangeschaft en gelezen waar ik weer getroffen was door haar eenvoud en knutselvaardigheid. Nu zie ik dat zij nog steeds haar strips publiceert via internet maar nu via Facebook en Instagram, twee podia die ik zelf niet gebruik dus ik hoop dat er nog ooit een gelegenheid komt waarin ook haar hedendaagse strips via het ouderwetse drukwerk gaat worden uitgegeven.

Hartjes, deel 1, is een verzameling zwart-wit stripjes van Maaike Hartjes die oorspronkelijk in de Viva zijn gepubliceerd. Dit is alweer begin van deze eeuw geweest dus zijn deze autobiografische stripjes al meer dan twintig jaar oud. Toch heeft het nog niets aan zeggingskracht verloren. De onzekerheden en gedachtenpaden van Maaike in de stripjes zijn nu nog steeds prima invoelbaar. Het is iets gedateerd door het zich verzetten tegen de mobiele telefoon maar over het algemeen komen dit soort tijdsbeelden niet voor.
Het gaat meer over vragen 'ben ik hier niet te oud voor', 'wil ik kinderen', 'zal mijn liefje eeuwig bij me blijven' en dit verpakt met een berg humor want Maaike schuwt het niet om zichzelf in al haar denkkronkels te laten zien.

Dit boekje heb ik in 2018 met heel veel moeite op de kop kunnen tikken en ik vrees dat het moeilijk nog te verkrijgen is. Maar heb je de gelegenheid dan zou ik zeggen, gelijk aanschaffen, het is een klein juweeltje.

Clarkesworld Magazine Issue 202 July 2023

In de 202ste uitgave van Clarkesworld Magazine zijn opgenomen acht korte science fiction en fantasy verhalen, vier non-fictie artikelen en op de cover een illustratie van Sergio Rebolledo met de titel Autumn Pond.

Bijzonder vond ik te lezen over Margaret Cavendish, een 17 eeuwse auteur van wat nu science fiction genoemd zou kunnen worden. In Margaret the First and The Blazing World vertelt Carrie Sessarego over haar en ik ben verbaasd dat we niet eerder van deze Margaret gehoord hebben.

Leuk om weer een verhaal van de Nederlandse Bo Balder te lezen. Zij schreef Estivation Troubles waarin een tiener die twaalf jaar geleden weggelopen was en op ruimtereis ging, nu terugkeert waarbij haar familie inmiddels meer dan dertig jaar ouder is geworden. De vraag is of ze nu geaccepteerd zal worden door haar familie, of haar echtgenoot die van de andere stam is geaccepteerd zal worden, of ze zou willen blijven en meer van dit soort vragen. Het is een oprecht verhaal en lief waarbij toch ook maatschappelijke kwesties worden aansneden zonder dat het zwaar wordt. Ik begin benieuwd te worden of Bo Balder ook Nederlands werk heeft. Met even zoeken, heb ik (nog) niets gevonden. Misschien later nog eens proberen.

Timelock is een verhaal waarbij het mij een tijdje kostte voor ik een beeld kon vormen van wat ik aan het lezen was. Davian Aw schets in dit verhaal een wereld waarin men de tijd kan stilzetten. Dat betekent dat men kan doen wat men wil en lichamelijk niet ouder wordt. Velen kiezen er dan ook voor om in deze tijd (wat eigenlijk dus geen tijd is) te feesten met drugs, seks en rock & roll.
Er zitten ook nadelen aan. Want als je er te lang blijft kom je er psychisch ouder uit dan hoe je eruit ziet en mensen je beleven en behandelen. 
Ik vind het een erg mooie uitwerking van de uitroep 'kon ik de tijd maar even stilzetten´.

De Taiwainese, Chinese Amerikaan Kelsea Yu schreef The Orchard of Tomorrow waarin het schoonheidsideaal van de jeugd wordt bekritiseerd. In deze wereld heeft men ontdekt hoe door middel van chirurgie men zijn jeugd lichamelijk kan behouden. En door verdere behandeling met medicijnen dit verder kan handhaven. Maar natuurlijk is deze behandeling alleen voorbehouden aan de mensen die dit kunnen betalen. En zo ontmoeten twee vriendinnen elkaar na acht jaar weer. De ene heeft de behandeling allang ondergaan en de ander net. Biologisch zijn ze even oud maar qua uiterlijk schelen ze vele jaren.
Het verhaal laat heel mooi zien hoe wij tegen jeugdig uiterlijk aankijken en deze meer waarderen dan het oudere uiterlijk met alle gevolgen van dien.