Bossier. 1 Let the game begin - Robert Alexander & Gabriel Jardim

In de podcast Stripjournaal (https://stripjournaal.com/2026/03/05/van-11birds-tot-het-oranjehotel/) maakte ik kennis met de nieuwe uitgeverij 11BIRDS die drie nieuwe stripreeksen is begonnen die de snelheid hebben van manga maar wel andersoortige verhalen vertellen.

Ik vind het altijd leuk om nieuwe initiatieven te ondersteunen dus kocht ik gelijk de zes deeltjes (twee per reeks) die uitgekomen waren. Bossier. koos ik als eerste omdat die punt achter de titel mij intrigeerde. Dit blijkt verder niet echt een betekenis te hebben (dat ik weet dan).

Het boekje heeft het formaat van een pocket en de tekeningen zijn in zwart/wit. Ze vullen de hele pagina met af en toe een kader waarin nog een extra tekening staat. De tekeningen bestaan voornamelijk uit mensen waarbij in mindere of meerdere maten is ingezoomd. Ze doen me denken aan barbies met hun lange benen en armen en allemaal een bijzonder gepolijst gezicht.

Het verhaal gaat razendsnel en af en toe kon ik bijna het bladzijden omslaan niet snel genoeg voor elkaar krijgen om deze snelheid bij te houden. Het verhaal gaf me het gevoel van een Bouquet-reeks, allemaal oppervlakkige, rijke mensen met oppervlakkige gevoelens. En toch is het spannend waardoor ik wel wil weten wat er in het volgende deel gebeurt. 

Het leven van rijke mensen die hun bedrijf verkwanselen of juist proberen te beschermen terwijl er ook nog een familiegeheim is, voelt niet heel origineel aan. Het voelt meer als een lekker snoepje die als ik het niet gehad had, ook niet gemist zou hebben maar nu ik het heb er wel van kan genieten. 

The Expanse 7: Persepolis Rising - James S.A. Corey

Dit is het zevende deel van de serie The Expanse en voor het eerst lees ik gebeurtenissen die niet in de vroegtijdig gestopte televisieserie The Expanse zijn voorgekomen. Geen idee of dit de trigger is geweest dat ik voor het eerst aandacht schonk aan de titel van het boek maar dat zou best wel eens kunnen. Eerder heb ik ook wel eens in een korte vlaag de gedachte gehad waar die titels nu eigenlijk op slaan maar daarna was ik dit snel weer vergeten. Nu voor het eerst ben ik eens op zoek gegaan waar Leviathan Wakes, Caliban's War, enzovoort naar  verwijst. Bij wat speuren op het internet kwam ik al snel bij de uitleg dat al die namen verwijzingen naar mythische monsters, plaatsen en goden zijn. Toen ik dat las, kon ik mijzelf wel voor mijn kop slaan want zo ingewikkeld is dat nou ook weer niet. Alhoewel ik van Persepolis nog niet eerder gehoord had, dit was de hoofdstad van het Perzische Rijk. 

Ik was een beetje bang omdat ik geen voorkennis had door de televisieserie, ik meer moeite zou hebben met het volgen van het verhaal. Er komen immers nogal wat personages in voor en de hele geschiedenis heeft een zware politieke component. Mijn falende geheugen en gemis aan politiek invoelingsvermogen zouden hier wel eens parten in kunnen gaan spelen.
Dit bleek helemaal niet het geval te zijn. Ik heb met volle teugen weer net zoveel van de bekende hoofdpersonen zoals James Holden en Amos Burton genoten als nieuw geïntroduceerde personages. 

Met dit zevende deel is een begin gemaakt met een nieuwe trilogie. De beweging op Laconia die zich in het geheim heeft ontwikkeld, doet een greep naar de universele macht over de mensheid. Door de beschrijving van de gebeurtenissen vanuit de verschillende personages wordt weer haarfijn de verschillende kanten van het politieke strijdtoneel belicht met daar doorheen verweven de persoonlijke motieven van deze mensen. 
Zoals in alle voorgaande delen weer een uitstekend doorwrocht verhaal met een einde dat smeekt om het snel klaarleggen van het volgende deel. 

Street Angel: Deadliest Girl Alive - Jim Rugg & Brian Maruca

Een wervelwind van een strip. 

Jesse Sanchez is een dakloos ninja meisje op een skateboard met een onstilbare honger die onder de naam Street Angel strijdt tegen ninjas, drugs, nepotisme en onrecht. 
Ze redt een hond van mishandeling, verslaat een pester op school, gaat het gevecht aan met een straatbende, ontmoet een buitenaardse superheld, begeleidt de kerstman op zijn tocht om pakjes rond te brengen en gaat under cover in een jeugdgevangenis om een meisje te laten ontsnappen. 

De verhalen hebben een enorm tempo en de gevechten zijn zo levendig getekend dat ik bijna de wind van mijn scherm voelde komen. 
De tekeningen lijken gemaakt met kleurpotloden en stiften. De dikte van de potloden is vaak duidelijk te zien. In veel tekeningen die de straten laten zien, staan de muren vol met leuzen in graffitistijl. 
De tekstballonnen zijn duidelijk met de hand volgeschreven. Nergens is geprobeerd er iets moois van te maken. Het is zo rauw als het dakloze leven zelf. 

De onstopbare eetlust van Jesse is een van de absurde elementen in het verhaal en wordt overal toegepast wat het nog grappiger maakt. 

Ik weet eigenlijk niet helemaal goed wat ik gelezen en gezien heb, alleen dat het me bijna buitenadem achterlaat. Poeh hé. 

Clarkesworld Magazine Issue 235 April 2026

Dit aprilnummer van Clarkesworld Magazine bevat naast de coverillustratie met de naam Dockside zes korte science fiction/fantasy verhalen, een novelle, een wetenschappelijk artikel over cryoslapen, twee interviews en een nawoord van Neil Clarke zelf.

Vaak gaan de interviews een beetje langs me heen omdat ik de schrijvers en hun creaties niet ken. Zo ook nu de gesprekken met John Cu en  Suzanne Palmer. Soms is er wel iets wat me raakt maar ik vrees dat dit meer de uitzondering is.

D0G laat Tania Fordwalker afspelen in een wereld dat grotendeels verwoest is door oorlog. Naast drones had men ook DOGS ontwikkeld, kunstmatig intelligente robots die juist op de grond alles wat maar bedreigend kon zijn, uitschakelde. De hoofdpersoon heeft zo'n DOG gevonden en leeft daar mee samen. Spannend is als zij bezoek krijgt van een jongetje dat in zijn gemeenschap gepest wordt en op zoek is naar iets waarmee hij zich kan verdedigen. Mooi in dit verhaal vind ik de spanning tussen de twee hoofdpersonen en dat het een keer niet goed afloopt, zo vaak komt dat niet voor.

Rajeev Prasad heeft zich helemaal uitgeleefd in de vierenveertig bladzijden (dat is ongeveer 1/3 van het hele tijdschrift) tellend The Trajectory of Memory is Forward. Ergens vind ik het toch jammer dat dit soort novelles in dit tijdschrift belanden. Ik lees liever een aantal wat langere korte verhalen dan een paar hele korte en dan deze hele lange. Maar dat is wellicht een kwestie van smaak.
In dit verhaal is het AGod die vele wezens in het universum heeft geplaatst waarbij de ene succesvoller is dan de andere. Zo heb je de Haves die de Have-Nots vele eeuwen als slaven hebben gebruikt. Have-Nots die het nadeel hebben dat als zij in de ochtend wakker worden niet meer weten wat daarvoor is gebeurd. Toch hebben zij zich los weten te worstelen van de Haves. Het verhaal speelt zich af tussen een Have die een Have-Not nodig heeft om haar soort te laten overleven. De spanning tussen hun twee maakt het interessant. 
Daarnaast zitten er zoveel ideeën over evolutie in dat het misschien wat te veel van het goede is. Het wist me helaas toch niet helemaal te boeien. 

Dat in tegenstelling tot het verhaal van de hand van K. J. Khan Eternity in Their Hearts. Een android wordt ingehuurd om terminale patiënten te begeleiden naar het moment van hun sterven. In dit geval is er een zus van de stervende man in het spel die dit maar niets vindt. Zij maakt er veel ruzie om met haar broer. De android adviseert haar dan ook om weg te blijven. Dan ontwikkelt zich een gesprek tussen de zus en de android. Tot nu toe heb je als lezer alleen het perspectief van de android gekregen, door dit gesprek hoor je ook een andere kant. Wanneer de broer sterft is hij alleen met de android. Het is ontluisterend hoe de zus daar later de beelden van ziet en interpreteert. Kippenvelverhaal.

Stoer - Arjan Swinkels

Een collega nam afscheid en tja, dan is het leuk om een cadeautje mee te geven. Wat bleek? Deze collega had iets met buffels, mij zei dat niet zoveel maar ik ging op zoek naar een passend cadeau. Zo vond ik een knuffelbuffel en een boek over buffels, waterbuffels om precies te zijn. Dit bestelde ik via internet maar ik was er niet zo zeker van dat het op tijd zou komen dus toen besloot ik bij een andere internetwinkel nog een exemplaar te bestellen. Zoals verwacht had ik ze alle twee op tijd binnen. Collega blij met de cadeautjes en ik had opeens een boek over waterbuffels in huis.

Het boek ziet er zelf wat armoedig uit met een kartonnen kaft voor en achter. De rug laat de verschillende gelijmde delen bloot liggen in plaats van dat daar nog een kafje overheen zit. Ik vroeg me dan ook af wat dit eigenlijk voor boekje was.

Het blijkt een levendig verslag van Arjan Swinkels die na wat omzwervingen besluit een waterbuffelboerderij te beginnen met de naam Stoer. In korte hoofdstukken vertelt hij over de fouten die hij maakt, de successen die hij behaalt en de ontwikkelingen die hij doormaakt met zijn boerderij.

Hij schrijft in spreektaal waardoor het voelde alsof ik bij hem aan de keukentafel zat en mij de ene anekdote na de ander opdiste. Allemaal zeer onderhoudend en ook leerzaam want voordat ik dit boek opensloeg wist ik helemaal niets van waterbuffels, laat staan van dat ze gemolken kunnen worden en dit een bepaald soort melk geeft waar dan weer de speciale buffelmozzarella van gemaakt wordt en dat er ook knuffelsessies met deze buffels worden georganiseerd. 

Op een gegeven moment is er zelfs een cameraploeg langs geweest en is er een documentaire over zijn boerderij gemaakt. Omdat ik amper dit soort televisie kijk, is dit geheel langs me heen gegaan. Wel grappig om daar nu over te lezen want ik zie het nu ook helemaal voor me. 

Een sympathiek boek over de opbouw van een waterbuffelboerderij en de dagelijkse gang van zaken. 

Old Man's War Series 2 The Ghost Brigades - John Scalzi

Na het eerste deel was er bij mij een verwachting ontstaan over waar dit tweede deel naartoe zou gaan. Een verwachting die helemaal niet ingelost werd. Want hoewel dit deel zich afspeelt in hetzelfde universum als het eerste deel, zijn er hele andere hoofdpersonen en dat maakt dat dit deel ook op zichzelf gelezen kan worden, wat ik wel zijn charme vind hebben.

Zoals in het eerste deel de opzet wordt gemaakt hoe de mensheid in continue oorlog is met allerlei buitenaardse wezens en ze daar een leger van oude mensen voor hebben ingericht, zo wordt in dit deel dieper ingegaan op een van de brigades die ver weg worden gehouden van de andere militaire onderdelen. Deze brigades bestaan namelijk uit klonen zonder ziel van een levend persoon. 
Ze zijn in alles beter dan een natuurlijk geboren mens en zij verbazen zich dan ook over deze mensen. "They just walk through life in a daze and then fall into their graves at the end of it. Sad. And inefficient." Deze tekst maakte veel indruk op me want zo voel ik ook hoe wij door het leven gaan.

Het grootste gedeelte van het verhaal gaat over Jared Dirac, een kloon die het bewustzijn van de verrader Charles Boutin geïmplementeerd krijgt met de bedoeling de plannen van deze mensheidsvijand te kunnen doorgronden. Door het volgen van Jared zijn leven wordt er een enorme sympathie voor hem opgeroepen en is het heel spannend of het kwaadaardige bewustzijn van Charles hem gaat overnemen. 

Uiteindelijk wordt ontrafeld dat er in de politieke hogere regionen der mensheid er spelletjes worden gespeeld die niet kosher zijn. Een ontknoping die alle gebeurtenissen van dit boek op een natuurlijke manier bij elkaar laat komen. Super knap geschreven wat mij betreft. En dit voelt enorm als een opzet voor het volgende deel of wellicht wel de hele verdere reeks. Ik ga het beleven. 

Clarkesworld Magazine Issue 234 March 2026

Clarkesworld Magazine van maart van dit jaar bevat acht korte science fiction/fantasy verhalen, een non-fictie artikel, twee interviews en de uitslag van wat wij lezers de beste publicaties uit 2025 vonden.

Om met dat laatste te beginnen, ik houd altijd elk nummer bij wat ik het indrukwekkendste of interessantste verhaal vind en schrijf voor mijzelf een eerste indruk van de illustratie op de voorkant. Vaak komen mijn favorieten helemaal niet voor in wat men over het algemeen het beste vindt maar dit keer kwam het best aardig overeen. Lastig vind ik nog wel om al die verhalen qua inhoud boven tafel te halen. Maar als het echt indruk heeft gemaakt dan heb ik maar weinig aanwijzingen nodig om het weer te weten.

Leuk gevonden in dit nummer vond ik  First Human Ghost on Mars geschreven door R.L. Meza. Gestorven op de aarde gaat een geest mee op reis naar Mars. Daar aangekomen komt deze geest erachter dat daar andere regels voor een geest gelden dan op aarde. Hoe kom je erop?! Origineel en daardoor verfrissend.

De Chinese bijdrage komt dit keer van Wanxiang Fengnian, vertaling Stella Jiayue Zhu, die schreef over keuzes die mensen maken in het verhaal Those Who Left History. Het verhaal wordt verteld aan de hand van wetenschappelijke onderzoeksartikelen en dagboekfragmenten. Het is een reis door de tijd waarbij de mensen elkaar vernietigen maar ook bedreigd worden door bijvoorbeeld natuurrampen en op andere planeten gaan wonen. Uiteindelijk is de Aarde bijna geheel verwoest. De vraag is dan of deze nog behouden moet worden. Ja, zeggen sommigen want er zijn in het verleden mensen geweest die ervoor kozen om geen deel meer te nemen aan het leven op aarde en in een constructie stapten die zich eindeloos opvouwden tot ze niet meer voor dat leven bereikbaar waren maar ondertussen nog wel leefden en alles konden zien wat er gebeurde op aarde. Fascinerend dat mensen zo'n keuze kunnen maken terwijl ze weten dat er geen weg terug is. Hoe ontworteld of wellicht wanhopig ben je dan geworden? Stof tot nadenken. 

The Expanse 6: Babylon's Ashes - James S.A. Corey

Dit zesde deel van de serie The Explanse is het laatste deel dat in de televisieserie is verwerkt. Hierna heeft de serie op televisie verder geen doorgang gekregen. Ik was steeds in de veronderstelling dat het einde van de boekenserie versneld in het zesde seizoen was geschreven maar dat blijkt niet zo te zijn. Nu blijkt dat ik nog drie boeken te gaan heb waarvan ik geen enkele weet heb wat daarin gaat gebeuren.

Dit deel las ik dan ook met de kennis van de televisieserie in mijn achterhoofd en dat maakt het wel een stuk makkelijker om alle politieke complicaties te kunnen volgen evenals de gevechten waar ik vaak maar weinig goed van meekrijg omdat ik het niet begrijp.

Verwarrend is soms wel dat er voor de televisieserie personages zijn samengenomen uit het boek. Hierdoor kwam het voor dat iemand iets meemaakte waarvan ik in mijn hoofd had dat dit iets van een ander personage was.

Hilarisch blijft de vuilbekkende Indiase president van de Aarde, Avasalara. De actrice die haar speelde deed het al zo goed en haar teksten in het boek zijn indien mogelijk nog beter.

Evenals de vorige delen zijn de hoofdstukken weer steeds vanuit iemand anders perspectief geschreven. Het hele menselijke universum wordt betrokken en dit maakt het episch. Een serie om eindeloos te blijven herlezen.

Maar eerst de laatste drie delen nog.

Scooter Girl - Chynna Clugston-Flores

Een verhaal over een jongen die een meisje maar niet kan krijgen. Hoe cliché wil je het hebben, zou je denken. Maar Chynna Clugston-Flores weet dit cliché zo verfrissend en vol humor te brengen dat het helemaal niet stoort.

De humor zit 'm vooral in de jongen die zo gewend is dat hij alles zonder moeite voor elkaar krijgt omdat hij alles in zijn leven mee heeft qua geld, status en aantrekkelijk uiterlijk, dat hij niet weet wat hem overkomt als scooter girl in zijn leven komt en hij opeens in een stamelende, overal over struikelende idioot veranderd. 

In een van zij-verhalen wordt de geschiedenis verteld van de mannelijke lijn van zijn familie, wat weer een andere sfeer aan het hele verhaal geeft doordat er heksen in worden verwerkt. Hoe waar dit is, wordt in het midden gelaten.

Op het einde krijgt de jongen het meisje, maar niet zonder dat hij een persoonlijke ontwikkeling is doorgegaan. Ik vond het een heel vermakelijk avontuur hoe ze daar uiteindelijk gekomen zijn.

Een extraatje is dat er regelmatig een band met een van hun nummers in een zwart los blokje wordt weergegeven. Ik heb deze nummers al lezend gelijk ook beluisterd. En daardoor is het nog makkelijker om in de sfeer van de jaren zestig te komen, de tijd waarin dit verhaal zich afspeelt.

En de tekeningen? Die zijn gewoon prima. Een heldere stijl met duidelijke kleuren. De kleding en de scooters uit de jaren zestig zijn heel herkenbaar weergegeven waardoor ik gelijk me in die tijd waande bij het lezen.

Goed verhaal in zes hoofdstukken.

Het leven heeft zin - Michiel Wijdeveld

Het is een soort humor waar je van moet houden en dat doe ik. Michiel Wijdeveld maakt strips waarbij in een plaatje de hele situatie wordt geschetst en een regel tekst de grap afmaakt. Het zijn alledaagse situaties die net even in een ander daglicht worden gezet. Zoals een ober die tegen een zeer chagrijnige klant zegt: "Champagne met kaviaar maar weer?"of twee oude mannetjes op een bankje in het park waarbij eentje zegt:"Jij was een afgrijselijk saaie baby".

Tijdens het lezen van dit boek, kwam mij het een en ander heel erg bekend voor. Wat blijkt? De cartoons (zoals ze in dit boek genoemd worden) zijn afkomstig uit eerdere publicaties zoals Argos en twee bundels die ik gelezen in mijn kast heb staan. Dit deed niets af aan mijn leesplezier. En een enkele keer hoorde ik mijzelf zelfs hardop lachen.

Ik heb expres lang over dit boek gedaan waarbij ik per keer twee strips bekeek en las. Dit keer heb ik extra aandacht besteed aan alles wat er op de tekeningen te zien is waardoor het nog genialer op mij overkwam als dat ik het al vond.

Kortom, ik krijg nooit genoeg van Michiel Wijdeveld zijn kijk op de mens en het leven.

Het leven als tragikomedie - Tim Fransen

Wat een heerlijk essay over het leven. Bezien vanuit zijn tragische kanten en zijn komische kanten. Met veel voorbeelden vanuit de filosofie en de psychologie waardoor de theorie onmiddellijk gaat leven. 

In de voetnoten laat Tim Fransen zich van zijn humoristische kant zien. Dit viel niet altijd bij mij in de smaak omdat het wel eens te makkelijk aanvoelde maar de rest is zo scherp en helder dat dit heel makkelijk te vergeven is en nauwelijks stoort. 

Een essay dat laat zien hoe menselijk we allemaal zijn wat een gevoel van verbondenheid met de hele mensheid bij mij oproept. We rommelen allemaal maar wat aan en hoe we ons best ook doen, we blijven struikelen omdat dit nu eenmaal in onze aard zit. We zijn als wezens hopeloos maar daardoor ook weer aandoenlijk.

Maar vooral een essay waarin het leven gerelativeerd wordt en we daar best om kunnen lachen.  

Rat Queens Volume Eight The God Dilemma - Ryan Ferrier, Moritat & Casey Silver

Het laatste deel van de Rat Queens en zo vind ik het ook wel mooi geweest.

In eerste instantie begint het wel sterk met Maddie die viool speelt in de kroeg en een goblin die Dee aanvalt doodt met haar strijkstok. Maddie is geweldig gegroeid in deze serie van onzeker meisje naar een waardig lid van de Rat Queens.

Hannah is op zoek naar haar kwaadaardige evenknie om haar te doden en beoefent zwarte magie in het geheim. Betty is nog steeds nuchter. 

De goden hebben zich nog steeds teruggetrokken dus er is een Leegte ontstaan. In die Leegte eisen allerlei andere figuren hun rechten op zoals de maanhonden. Dan is het wel even grappig als Betty gebeten wordt en ook een maanhond wordt. Als bijna het hele dorp omgevormd is in maanhonden weten Dee en Hannah samen dit weer terug te draaien door hun gave van magie en kruiden samen te voegen. 
Dit vond ik allemaal nog prima te doen. 

Maar daarna ging het voor mij bergafwaarts. Te veel herhaling, weer een wereld waarin ze terechtkomen waar alles niet is wat het lijkt en ze voortdurend uit penibele situaties moeten komen. Soms is dat ook opeens gebeurd zonder dat ik snap wat ze nu hebben gedaan. 
En dan komt de aap uit de mouw en is weer de kwaadaardige Hannah die achter alles zit. Dat vond ik het vorige deel prima maar de herhaling vind ik niet boeiend. Ook niet nu er een schijnbaar definitief einde aan is gebreid. 

Een superleuke, humoristische, knalbizarre, interessante stripreeks maar het leven lijkt er nu uit. Goed dat er een punt achter is gezet. 

Old Man's War Series 1 Old Man's War - John Scalzi

Dit boek heb ik in 2019 gelezen en was er toen diep van onder de indruk. Op een gegeven moment kwam ik erachter dat dit het eerste boek uit een reeks is en al die jaren heb ik zitten verlangen om het vervolg te lezen maar het kwam er niet van. 

Mij werd een bon van een online winkel cadeau gedaan en dat was voor mij het moment om op zoek te gaan naar de vervolgdelen. Tot mijn verrassing waren er inmiddels zeven delen verschenen. Zes die tussen 2005 en 2015 zijn uitgegeven en een zevende deel in 2025. Dit alles werd tegen een zeer zacht prijsje als e-boek aangeboden op die website. Voor mij was dit niet meer te weerstaan. Ik heb het gekocht en ben gelijk in het eerste deel begonnen.

Mijn verwachtingen waren zeer hoog gespannen en ik vrees dat het daarom niet meer zo'n in druk op mij heeft gemaakt als in 2019. Het gegeven van het verhaal zelf blijft wel heel boeiend: vijfenzeventig jarigen die kunnen kiezen om verjongd te worden als ze bereid zijn om enkele jaren als soldaat te strijden in oorlogen tegen vijanden die de menselijke kolonisten op allerlei planeten bedreigen. 

Het boek heeft een zeer sterke opbouw waarbij ik als lezer alles net zo aan het ontdekken was als de hoofdpersoon. Steeds een beetje meer wordt er prijsgegeven hoe dat met dat verjongen zit en wat oorlog met een (verbeterd) mens doet. De ontwikkeling van de hoofdpersoon die zijn vrouw nog altijd mist en haar tegenkomt in een lichaam dat gekweekt is uit haar DNA maar dat zij niet is, maakt het ook nog extra spannend. Zelf was ik niet heel erg geboeid door de gevechten met de verschillende niet-mensen, iets dat ik bij televisieseries en films ook het liefst oversla. 

In mij herinnering was er op het einde een enorme belofte van dat er nog van alles stond te gebeuren. Zo heb ik dat nu niet gelezen en dit had ook een boek op zichzelf kunnen zijn. Maar nu ik toch alle delen heb, ga ik natuurlijk door.

Tao als Water - Ala Watts

Een boek dat ik kreeg van een collega als afscheid van mijn teamleidersfunctie van zijn team. Ik had geen flauw idee waar ik aan begon maar het woord Tao ben ik mijn hele leven al tegengekomen zonder me ooit verdiept te hebben in wat dit nu is. Daarom was ik ook wel nieuwsgierig naar dit boek.

Het blijkt een boek te zijn dat de auteur, Alan Watts, niet heeft kunnen afschrijven door zijn overlijden.  Daarom is het door zijn vriend filosoof Al Chung-Liang Huang verder omkleedt met een voorwoord, een nawoord en vele voetnoten. Het boek voelt een beetje rommelig, de wetenschap dat het eigenlijk niet af is, maakt dat wel acceptabel.

Het boek is uit de jaren zeventig en dit is voelbaar in het ophemelen van het Oosterse gedachtegoed en het bekritiseren van de Westerse denkwijze. Dit stoorde mij een beetje bij het lezen en voelde bijna kinderachtig aan. Maar op het moment dat ik dat naast me neer kon leggen, werd het interessant.

Nu durf ik niet te gaan beschrijven wat Tao is want daar zal ik wel een veel te simpel beeld van hebben na het lezen van enkel dit boek terwijl vele filosofen hun levenlang hiermee bezig zijn geweest. Wat ik wel kan vertellen is dat ik de dagen na het lezen van dit boek opeens me veel meer bewust was van dat ik om sommige dingen te bereiken, ik me enorm aan het inspannen was om daar te komen terwijl op het moment dat ik dit losliet en het zijn natuurlijke loop liet gaan, ik hetzelfde bereikte maar dan zonder die overdreven inzet. 

Dit vertelde ik de collega waarvan ik het boek gekregen heb waarop hij antwoordde dat hij mijn stijl van leidinggevende heeft ervaren als een van de keizers die in het boek beschreven staat en als stijl had om alle mensen hun eigen verantwoordelijkheid voor hun leven te laten nemen en alleen af en toe zachtjes wat bijstuurde. Hij noemde mijn stijl van leidinggeven als water. Ik voel me zeer vereerd dat ik met een eeuwenoude keizer vergeleken werd. Hahahaha. 
Toch leuk om zo'n boodschap via een boek te ontvangen. 

Ik heb begrepen dat het boek nog steeds veel verkocht wordt. Nu vraag ik me af of er inmiddels zo'n vijftig jaar later geen betere teksten over Tao in het Nederlands zijn verschenen want het voelt verder nogal gedateerd aan. Nou ja, wu wei, laat het gaan. 

 

Getekend - Roelof Wijtsma

Dit boek heb ik een tijd geleden voor mijn verjaardag gekregen, een pure gok door de gever en voor mij ook een totaal onbekende auteur/tekenaar, laat staan dat ik ooit van deze titel had gehoord. Dus zonder ook maar enige kennis begon ik te lezen en vooral te kijken.

In Getekend komt wel tekst voor maar het zijn vooral de tekeningen die het verhaal vertellen. Tekeningen in wit, zwart en een soort van donker beige kleuren waardoor het gelijk iets grimmigs krijgt. 

De hoofdpersoon krijgt een brief waarin hij opgeroepen wordt om een baan aan te nemen waarover geen uitleg wordt gegeven. Hij gaat op weg en blijkt een hulpje te zijn om huizen leeg te halen van mensen die zijn verdwenen. Het is niet de bedoeling dat hij in die spullen kijkt, wat hij toch doet en zo stuit hij op een tekening die hem zo intrigeert dat hij de rest van het verhaal probeert te achterhalen waar deze vandaan komt. Deze zoektocht leidt naar allerlei vage ontmoetingen met uiteindelijk een voor mij zeer bevredigende ontknoping.

Het hele verhaal blijft er heel veel onuitgesproken. Het zijn de beelden waardoor ik er zelf wat van ging maken. Als lezer/kijker werd ik op die manier actief aan het werk gezet. Tegelijkertijd vond ik het spannend en heb het boek dan ook in een keer uitgelezen. Voor mij een verhaal om meerdere keren te lezen en nieuwe invalshoeken te ontdekken.

Vanilla - Ype Driessen

Al maanden lang had Ype Driessen in De Eeuw van de Amateur (podcast samen met Botte Jellema) het over het boek van zijn hand dat rond Valentijnsdag ging uitkomen. Nu lees en beluister ik ongeveer alles (behalve zijn muziek met Popdorian wat niet mijn smaak is) wat Ype Driessen maakt dus was het niet meer dan vanzelfsprekend dat ik dit boek van te voren heb besteld. Dit leverde ook nog een leuk extra cadeautje op. :-)

Op 10 februari viel het boek op de mat en iets wat ik bijna nooit doe, deed ik nu wel en dat was onmiddellijk in dit boek beginnen te lezen. Al jarenlang volg ik zijn fotostrips en ik was dan ook heel erg benieuwd hoe een boek van zijn hand zou zijn zonder foto's en alleen maar letters. Ik kan je zeggen dat hij mij zeer positief verrast heeft. 
De schrijfstijl is zo aangenaam dat ik amper doorhad dat ik aan het lezen was. De typografie is af en toe aangepast aan de situatie waardoor bijvoorbeeld opeens een zin heel groot en dikgedrukt staat en de berichten uit Grindr herkenbaar een telefoonformaat hebben. Hij kon het toch niet laten om toch ook beeldend zijn verhaal te benadrukken en wat mij betreft heeft hij daar de spijker mee op de kop geslagen. Niet te veel, niet te weinig.

En dan het verhaal zelf. Omdat ik Ype Driessen al vele jaren volg en hij in zijn fotostrips en in De Eeuw van de Amateur zeer scheutig is met vertellen over zijn eigen leven, waren veel elementen uit het verhaal van de jongen met liefdesverdriet die met twee vrienden naar Amsterdam verhuisde wel heel erg herkenbaar. Op een gegeven moment was ik er dan ook wel van overtuigd dat hij echt over zichzelf schreef. 
Maar het einde van het boek maakte mij uiteindelijk duidelijk dat het hier toch, voor in ieder geval voor een deel, fictie was al heeft het hele dikke wortels in het echt leven van Ype Driessen. Dat einde was heel erg verrassend en liet mijn hart wel een paar keer overslaan. Ongemerkt was er in de zoektocht van de hoofdpersoon ook nog een ander verhaal geslopen wat een opmerkelijke ontknoping krijgt.  

De ondertitel 12 Grindr-dates , 1 gebroken hart is zo goed als de samenvatting van het hele boek en had makkelijk tot een 50 shades of grey kunnen vervallen. Maar er zitten nog zoveel andere elementen in dat het een vol verhaal over een echt leven is geworden. Heel knap gedaan. Ik heb ervan genoten.

Clarkesworld Magazine Issue 233 February 2026

Het februarinummer van Clarkesworld Magazine bevat zeven korte science fiction/fantasy verhalen, een wetenschappelijk artikel, twee interviews en een column. Op de voorkant de wederom schitterende illustratie van Matt Dixon met dit keer als titel In This Moment. Matt Dixon heeft al vele malen op de cover van Clarkesworld Magazine gestaan en heeft me altijd weer weten te ontroeren. Ik koop dan al heel wat jaren via zijn Kickstarters-campagnes zijn robotmaandkalenders en bestel daar dan ook een setje ansichtkaarten bij. 

Alhoewel de verhalen wel vermakelijk waren, was er niets wat er nu heel erg uitsprong of blijvend indruk op me maakten. Het nadeel van veel van dit soort verhalen lezen is dat ik veel ga herkennen van eerdere verhalen en er niet meer zoveel verrassingen zijn als in het begin. 

Alhoewel... 

Chip geschreven door D.A. Xiaolin Spires was wel heel erg invoelbaar. Zij die weinig geld hebben kunnen alleen een AI-taxi krijgen met heel veel reclame. Dit gaat zelfs zo ver dat als je niet bijbetaalt er holografisch fastfood voor je mond wordt geprojecteerd en er een omweg naar een fastfootketen wordt gemaakt, waar je een extra stop van 6 minuten hebt terwijl er zware etensluchten in de taxi worden gepompt. 
Tijdens het lezen kreeg ik het er helemaal benauwd van en begreep heel goed dat de passagier er uiteindelijk voor koos om daar toch iets te eten te kopen om van al die opdringerige reclame af te zijn. Angstaanjagend wat ons wellicht nog als reclamemethodes te wachten staat.

Raahem Alvi kaart een interessant en wellicht actueel thema aan in Think of Me Before I Disappear namelijk kun je een echte relatie hebben met een kunstmatige intelligentie. In dit verhaal is de androïde ook zelfbewust geworden maar de hoofdpersoon twijfelt of de androïde echt van haar houdt of dat deze zo geprogrammeerd is. En dan vraag ik mij af of dat laatste erg is voor een relatie?

In A Sleeper Ship Is Like a Game of Go geschreven door Claire Jia-Wen wordt aangekaart welk offer je mag brengen voor het verder ontwikkelen van technologie. Zoals in dit verhaal waarin de hersenen van een van de kinderen van een grote technobaas wordt ingezet om een ruimteschip naar een te koloniseren planeet te krijgen. Ik ontkom er niet aan om hierbij aan de huidige technobazen te denken die het niet zo nauw nemen met de mensenlevens.

Al met al toch wel verhalen die de moeite waard zijn en me meer hebben laten denken dan ik dacht.  

 

Weerlicht - Jante Wortel

Bij het openslaan van dit boek had ik geen enkele verwachting. Het is nog een van de laatste boeken die ik heb ontvangen met mijn Das Mag abonnement (dat ik heb opgezegd omdat er meer boeken in mijn brievenbus vielen dan ik kon lezen) en het leuke daaraan was vooral dat het boeken zijn die ik zelf nooit zo maar zou kopen. Altijd een cadeautje dus.

Na het lezen van de eerste bladzijden had ik het al benauwd en dat heeft bij het lezen van het hele boek aangehouden, al was het op het ene moment er meer dan het andere. 
Het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van een meisje met een eetstoornis. Samen met haar moeder die chronisch aan de zuurstof zit en haar vader en broer is ze op vakantie in Noorwegen, het land waar de broer van haar moeder woont en waarover haar moeder altijd geweldige verhalen heeft verteld.

De pech onderweg kun je zien als puur pech maar voelt toch ook beïnvloed door haar dwangmatige gedrag waardoor het hele gezin voortdurend onder druk staat. 

Tijdens het lezen, zat ik me voortdurend af te vragen hoe iemand die zo diep verstrikt is geraakt in haar eigen voorgeschreven (absurde) levensregels, daar ooit door een buitenstaander uit te halen is. Zij laat geen enkel moment een opening naar mogelijk ander gedrag zien. 
Knap beschreven vond ik ook dat het hoofdpersonage geen optie voor zichzelf heeft om ook maar te reflecteren op hoe zij zich gedraagt en wat dit voor effect op haar omgeving heeft. 
De dynamiek binnen het gezin wordt daarnaast haarfijn beschreven door te laten zien hoe iedereen op elke situatie reageert en heel slim door de ik-persoon een dagboek van haar vader te laten vinden zodat de lezer iets meer inzicht in zijn belevingswereld krijgt.

Alles bij elkaar een benauwende tekst over een benauwend gezin. 

Je keek te ver - Marjoleine de Vos

Weer eens een boekje uit de reeks Van Oorschot Terloops ter hand genomen en dit keer is het Marjoleine de Vos die haar wandeling beschrijft in Je Keek Te Ver.

Nou ja, beschrijven van een wandeling is het eigenlijk niet. Voorin zit dan wel een mooi met de hand getekend kaartje waarop ook een wandeling aangegeven staat maar in de tekst is daar niet zo heel veel van te merken. Behalve af en toe dat ze op een bepaald punt staat en daar beschrijft wat ze ziet.

Alles bij elkaar is het meer een verzameling filosofische gedachten aan de hand van het landschap en citaten van dichters en schrijvers. Wel heel interessante gedachten wat mij betreft. Waarbij de kern lijkt te zijn, wees hier. We zijn als mens vaak in ons hoofd met zoveel bezig dat we vaak vergeten waar we op dit moment zijn. 
Wat me het meest raakte was het prachtige beeld in dit boek dat wordt geschetst in het gedicht van K. Michels met de titel Het Magerebrugwonder. 

Boven de wachtende mensen
is de moeheid van de werkdag uitgegroeid
tot een bijna zichtbare tros tekstballonnen 

Goldfinch - Raven Kennedy

Dat is het dan, het allerlaatste deel van een zesdelige reeks van best aardig lijvige boeken. The Plated Prisoner Series. En wat een verrassing is dat geweest. Al aardig wat jaren had ik geen nieuwe fantasyschrijvers meer uitgeprobeerd en het was een collega die opeens met deze boeken aan kwam zetten. Raven Kennedy, een auteur die mij geheel onbekend was maar toch al heel wat succes heeft geoogst. Misschien niet zo raar want de doelgroep lijkt wel jonge vrouwen te zijn en daar val ik toch niet zo onder. Maar de fantasy heeft mij wel zeer aangesproken.

De hoeveelheid stomende seks had van mij wel wat minder gemogen en heb ik vaak ook maar een beetje gescand tot waar het verhaal weer verder ging. Ook in dit zesde deel is er weer heel wat gehijgd en gekreund wat dat betreft. Ik denk leuk voor als je een bepaalde leeftijd hebt maar mij boeit het niet meer zo.

Wat deze boeken boeiend maakt, is dat er aardig wat karakterontwikkelingen plaatsvinden. In de eerste plaats natuurlijk door de hoofdrolspeler, Auren. Maar ook door haar geliefde Slade en een aantal van zijn vrienden. En ook door de ijskoningin Malina, wellicht een van de meest boeiende personages door wat zij doormaakt.
Leuk toch ook dat er een aantal belangrijke personages zijn die helemaal niet ontwikkelen. En ik denk dat het in het leven ook zo gaat. Sommigen krijgen inzichten en handelen ernaar, anderen krijgen deze inzichten nooit of trekken daar geen conclusies uit voor zichzelf. 

Dat dit deel zou eindigen in een 'en zij leven lang en gelukkig' had ik wel verwacht. Daar is ook alles naartoe geschreven. Wat ik niet verwacht had was de Auren doodging ruim honderd bladzijden voor het einde en met een wel heel erg bedachte constructie weer levend is geworden. Dat was wel een grote domper zo op het einde.

Niet voor iedereen is het goed afgelopen en dat voelt ook wel prima. Anders was het opeens een bouquetreeksuitgave geworden en dat zou doodzonde zijn geweest. Want de rest was zeer de moeite waard in zijn genre van fantasy voor zoals ik het noem jonge vrouwen. (Grappig detail is wel dat die collega waar ik deze boeken van te leen heb gekregen een man van midden vijftig is die ze zelf ook net gelezen had)
 

Clarkesworld Magazine Issue 232 January 2026

Het eerste nummer van 2026 van Clarkesworld Magazine bevat zeven korte science fiction/fantasy verhalen, twee columns, twee interviews en de schitterende illustratie op de voorkant Ancient Warfare gemaakt door Li Moly. 

Een nummer met erg veel interessante thema's. Maar het begint met een heerlijk helder verhaal zonder poespas. In The Stars You Can't See by Looking Directly geschreven door Samantha Murray gaat het plotseling over de hele wereld twaalf dagen sneeuwen en er worden afwijkende baby's geboren. Door complottheorieën wordt een relatie verscheurd en het einde der wereld is nabij. Gewoon lekker lezen.

Nika Murphy pakt het wat zwaarder aan in Donor Unknown. Een android met beperkte rechten helpt een Jodin bij het terugvinden van een schilderij dat in WOII was verdwenen uit de familie. Thema's als nazisme, Jodendom, wraak, generationeel trauma passeren de revue. Als ook het nooit stoppen van deze ellende en het proberen te bevrijden van een volk, dit keer zijn dat de androids. 

James Patrick Kelly beschrijft in Je Ne Regrette Rien ook de verhouding van de mens ten opzichte van androids. Een Europeaan wordt in China uitgenodigd om kennis te maken met een experiment met androids om te bepalen of ze uiteindelijk een gevaar voor de mensheid zullen zijn. Interessant om te zien hoe wij als mens androids maken die op ons lijken waar we dan van gaan houden maar ook bang voor zijn.

De Chinese bijdrage dit keer is van Ju Chu en is vertaald door Carmen Yiling Yan waarin niet de robots maar de kansloze mensen tot slaaf zijn gemaakt. In Tomorrow's Beautiful Dream zijn het de arme sloebers die een chip in hun nek krijgen waardoor ze lichamelijk veel langer kunnen werken, ze worden gouden bergen beloofd maar ondertussen lichamelijk helemaal uitgewoond. Moderne slavernij op zijn angstaanjagends.

Nog angstaanjagender is het wellicht wat A. W. Prihandita in The Desolate Order of the Head in the Water beschrijft. Een wereld die is overgenomen door machines waarbij het verzet van de mensen langzaam overgaat in overgave.

Van een heel ander orde is Space is Deep geschreven door Seth Chambers. In dit verhaal wordt onderzocht hoe iemand de keuze maakt om na een jaar in de ruimte weer terug te keren naar de aarde of te kiezen om daar altijd te blijven. Wat willen we met ons leven?

Rat Queens Volume Seven The Once and Future King - Ryan Ferrier & Priscilla Petraites

Verrassend genoeg heeft dit zevende deel van de Rat Queens een nieuwe auteur en een nieuwe tekenaar. Ik heb geen idee hoe deze wisselingen tot stand komen en misschien is dat maar goed ook. In ieder geval hield ik in het begin wel mijn hart vast, wat deze twee nieuwe makers ervan zouden gaan brouwen.

Het begint met een Swamp Special. Oftewel een afgerond verhaal binnen een hoofdstuk. Dit keer worden de blutte Rat Queens ingehuurd om wraak te nemen op de moord op een eenhoorn. Zoals ik inmiddels gewend ben, loopt dit heel anders af dan verwacht en dit geeft mij gelijk vertrouwen in deze auteur en tekenaar. Aan de sfeer is niets gewijzigd en de personages zijn stuk voor stuk herkenbaar gebleven.

Sinds het vorige deel heeft Dee goddelijke krachten maar heeft geen zin om alles daar mee op te lossen. Betty gaat tegen haar zin in stoppen met drinken en Maddie moet alles nog leren. Interessante karakterontwikkelingen waar mooi mee gespeeld wordt terwijl ze gevangen worden genomen door de plotsklaps machtige koning Gary, de mislukkeling uit een paar delen hiervoor.

Grappig is dat Maddie, het groentje, weet te ontsnappen en ze weet te bevrijden. Ik genoot ervan dat zij hulp gingen vragen aan Dave die inmiddels Violet (vroeger een Rat Queen) zwanger heeft gemaakt. Ze kan daarom niet mee maar geeft een kaart waarop de plek staat waar ze dat kunnen vinden wat hun zal helpen in de strijd tegen koning Gary. Natuurlijk ligt deze op een plek waar je alleen met heel veel gevaar kan komen. Want tja, niets gaat makkelijk bij de Rat Queens. 

De gekkigheid houdt zoals ik gewend ben van de Rat Queens niet op en als Dee haar goddelijk macht  gebruikt, krijgt zij een waarschuwing dat dit duistere consequenties kan hebben en Maddie lijkt onderweg te worden verslagen maar die blijkt al naar de juiste plek te zijn geworpen. Hahaha, zo grappig allemaal. En dan vinden ze een nieuwe arm voor Hannah, een zwaard voor Maddie en een hoorn voor Dave. Heerlijk al dit soort mythische elementen in dit waanzinnige verhaal. 

Wanneer in de eindstrijd de Rat Queens in het zuur worden opgelost en Dee hun hieruit toch tot leven wekt (want zij kan niet doodgaan) ondanks de eventuele consequenties wordt koning Gary verslagen. En wat een toffe ontknoping als bekend wordt wie er achter dit hele machtsvertoon van koning Gary zit.

Ik ben zeer aangenaam verrast hoe deze strip door anderen is voortgezet. Het verhaal is uitstekend en de tekeningen passen bij de gebeurtenissen en zijn fijn om naar te kijken. Op naar het laatste deel dat ik in bezit heb, deel 8: The God Dilemma.