De Kosmonaut - Jan Vriends

Goh, hoe is een stripboek als dit te omschrijven? Een oprechte beleving, zoiets. Niet vreemd dus dat de huidige stripmakers des Vaderlands met dit boek de Willy Vandersteenprijs heeft gewonnen.

Een kosmonaut crasht bij de landing op aarde in een voor de rest van de mensheid afgesloten gebied en ontmoet daar een boerin die daar helemaal alleen leeft. Samen leven ze verder terwijl het leven buiten hun gebied blijft trekken. Op een wonderlijke manier komen allerlei elementen van het eerste gedeelte van het verhaal in het laatste gedeelte bij elkaar zonder dat het ongeloofwaardig wordt. 

De sfeer is net even buiten de echte wereld maar lijkt er ook weer zoveel op dat ik er onmiddellijk in meega.  De tekeningen proberen ook niet heel realistisch te zijn maar de details maken het een feest om naar te kijken. De kleuren allemaal passend bij het seizoen of de sfeer van dat moment. Het lezen van dit boek vond ik een warm bad zonder dat het zepig werd. 

Een terecht prijswinnaar.

Old Man's War 4 Zoe's Tale - John Scalzi

Kortweg is dit boek The Last Colony, het vorige deel in de reeks Old Man's War, maar dan verteld vanuit het perspectief van Zoe. De vraag is dan hoe interessant dit dan is. Het verhaal is al bekend, zou je denken, met alle twists en plotselinge onthullingen. 
Orson Scott Card heeft hetzelfde gedaan in zijn Shadow-reeks waarin de gebeurtenissen die wij kennen door de ogen van Ender nu door de ogen van Bean worden verteld. Toen ik dit destijds las, vond ik dat best een geslaagd experiment maar het haalde het niet bij het origineel.
Dat is met Zoe's Tale wel anders. In mijn belevenis is dit boek net zo sterk als The Last Colony. 

Zoe is de biologische dochter van de verrader Charles Boutin die de buitenaardse wezens, de Odin, bewustzijn heeft geschonken. Dit is de reden dat de Odin Zoe voor altijd beschermen en vereren. 
Zoe wordt opgevoed door Jane Sagan een John Perry die bekend zijn uit alle vorige delen. 
Ik was me tot nu toe niet helemaal duidelijk hoe het nu zat met Zoe. Dit boek heeft al deze kennisgaten opgevuld. 

Oorspronkelijk was John Scalzi niet van plan om verder te gaan met deze reeks en dacht het met de eerste drie delen te hebben afgerond zoals hij in zijn nawoord schrijft. Aanhoudende fans motiveerde hem om toch een verhaal vanuit het oogpunt van Zoe te schrijven en ik ben heel blij dat hij dit gedaan heeft en het hem gelukt is er zoiets interessants van te maken.

Nu ik er nog ben - Dick Matena

Deze verzameling columns is uit 2023, toen leefde de stripmaker Dick Matena nog. Dit jaar is hij eind april overleden en daarmee werd mijn belangstelling gewekt naar dit boek. Eigenlijk ook gek dat interesse vaak toeneemt bij het overlijden van een kunstenaar. De columns zijn voor het eerst gepubliceerd in Eppo Stripblad tussen 2014 en 2022. Ze zijn autobiografisch waarbij het voornamelijk over dat gedeelte van zijn leven gaat wat met strips te maken heeft.

Opvallend is hoe hij niet schuwt te schrijven over zijn alcoholistische en daarmee gepaard gaande gewelddadige inborst. Het is dan ook moeilijk hem sympathiek te vinden maar ik denk dat dit hem ook weinig heeft kunnen schelen, hij was wie hij was.

De columns geven ook een inkijkje in de harde stripwereld. Vaak worden strips nog steeds als kinderlijk (wat sowieso onterecht is) en gezellig beschouwd maar als je dan leest hoe stripmakers behandeld werden dan is daar niets leuks meer aan. Een harde zakelijke wereld met hier en daar een menselijke uitgever die het hoofd nauwelijks boven water kan houden. 

Columns zijn altijd fragmenten en dat is waardoor ik steeds het gevoel had van alles te missen. Wat wordt er niet verteld? Misschien dat er ooit eens een biografie over Dick Matena kan verschijnen waarin die raadsels worden opgelost. Ik zou het zeker kopen en lezen.  

Clarkesworld Magazine Issue 238 July 2026

Het julinummer van Clarkesworld Magazine bevat zeven korte science fiction/fantasy verhalen, een wetenschappelijk artikel, twee interviews en het nawoord van Neil Clarke. Met het twintigjarige jubileum in oktober in zicht, kijkt Neil alvast terug naar hoe het allemaal begonnen is. Leuk om te lezen.

De omslagillustratie is van Alex Vede en heet  Constellation Field. Ik ben erg gecharmeerd van de stripachtige manier waarop met name het figuurtje getekend is in een verder best bekend science fiction beeld.

Ergens uniek in een tijdschrift met korte verhalen zijn die van Fiona Moore omdat ze altijd in dezelfde wereld afspelen en ik er als lezer steeds meer vertrouwd mee raak zodat ik ook wil weten hoe het met Morag en Seamus vergaat. Zo wordt duidelijk in Cliff's Girl dat de robot Seamus gevaarlijke mankementen begint te vertonen en gereset moet worden. Maar ja, is het dan nog dezelfde? Uiteindelijk gaat alles kapot zowel mens als dingen en is het leven een les in loslaten.

Focus geschreven door Carlos Hernandez had een hele eigen mysterieuze en beklemmende sfeer. Mensen hebben digitale ogen die ook alles kunnen opnemen wat ze zien maar ook kunnen linken met wat vogels zien. Wanneer een van een vriendengroep vermoord is, is het zaak zijn digitale oog te bemachtigen om te bewijzen wat er gebeurd is of dat te verdoezelen. Het verhaal gaf mij heel erg het gevoel van iedereen hoort alleen zijn eigen verhaal en is niet in staat om naar die van een ander te luisteren terwijl dat net zo waar kan zijn. Echt een verhaal over onze tijd.

Een zeer actueel thema is AI in de kunst en Ju Chu heeft in The Animator and the Glazer, vertaald door Qiouyi Lu, hier een eigen blik op gegeven. In dit verhaal heeft de AI bijna al het animatiewerk overgenomen en is er een producer die snakt naar originaliteit. Hij vindt een animator die de techniek 'glazing' = het onleesbaar maken voor AI, doorziet en zelf direct probeert toe te passen in plaats van het door een programma te laten doen. Deze techniek moet voortdurend bijgehouden worden anders heeft de AI het alweer gekraakt en gaat het met het gedachtegoed van de maker vandoor. De animator geeft uiteindelijk zijn leven om de AI voor te zijn. De manier waarop is buitengewoon origineel. Wel een angstaanjagend idee dat de mens zo ver moet gaan om het kunstmatige voor te kunnen blijven. 

Thomas Ha houdt de spanning er goed in met Our Revels Now Are Ended waarin een kloon verdachte ondervraagd wordt door een kloon ondervrager. Dit gebeurt tegelijkertijd met meerdere kloon verdachten en kloon ondervragers waarbij iedere ondervrager een andere techniek gebruikt. Het spannende zit 'm in dat het op een gegeven moment onduidelijk is wie nu wie ondervraagt. Wat is nu de werkelijkheid? Knap en interessant gedaan.

Ook in het verhaal This Is an Emergency Broadcast door R.S.A. Garcia is er een voortdurende vraag wat de werkelijkheid is. Het lijken radiofragmenten die onderbroken worden door een noodoproep. Maar wat nu precies de nood is, blijft onduidelijk. Daarnaast zijn er fragmenten van een rechtszaak tegen een medisch bedrijf dat rust aanbiedt maar ondertussen de klant alle mensenrechten afneemt. Zeer indrukwekkend weergegeven waarbij er voortdurend een gevoel van nood en oproep tot handelen heerst.

 

 

 

 

Wayward, Vol. 4: Threads and Portents - Jim Zub & Steve Cummings

Dit vierde deel begint in Ierland waar de hoofdpersoon Rory door haar vader heen is geteleporteerd vanuit Japan. Een enorm contrast met de eerste drie delen die helemaal in Japan afspeelden, zo is het hier heel groen allemaal. Altijd fijn als een tekenaar meer dan een trucje kent en als lezer je in zulke verschillende werelden kan brengen.  

De ontstaansgeschiedenis van de ouders van Rory wordt in kleine brokjes verteld en dan blijkt dat Rory bewust op de wereld is gezet om hele oude krachten te bestrijden. Dit trouwens zonder medeweten van Rory haar Japanse moeder. 

Naast deze onthullingen over de achtergrond van Rory, worden ook aardig wat bladzijden besteed aan de uitleg over de wezens die voor de goden en de mensen op aarde rondliepen en de strijd die heeft plaats gevonden waardoor ze verdreven zijn. Hierbij komen aardig wat Ierse mythische langs. Nu heb ik me in mijn twintiger jaren wel met Keltische mythologie bezig gehouden en dacht er ook wel wat van te herkennen maar dit ging nog veel dieper dan dat. Indrukwekkend. 

In het nawoord wordt er nog meer over al deze wezens uitgelegd en het is best gaan kriebelen om daar zelf nog eens wat meer over te gaan opzoeken.  

Een niet onbelangrijk detail is dat Ayane, zij die in katten kan veranderen, het eind van dit boek niet haalt. Dus ook magische wezens hebben niet het eeuwige leven. 

In Japan vechten ondertussen de vrienden van Rory verder tegen de oude machten en gaat ze dat niet makkelijk af. Door ook af en toe naar de gebeurtenissen in Japan terug te grijpen, blijft het verhaal een geheel vormen.

Zoals vanaf het eerste deel zit het verhaal zo sterk in elkaar, Jim Zub weet wat hij doet. En de tekenaar Steven Cummings kan met Jim zijn verzinsels uitstekend uit de voeten.

Op naar deel vijf. 

The Expanse 8: Tiamat's Wrath - James S.A. Corey

Het achtste deel alweer van The Expanse. Hierna nog maar eentje te gaan en met die wetenschap heb ik dit deel dan ook gelezen. Het einde komt in zicht en dat vind ik nu al jammer. De personages die ik nog maar een keer ga meemaken.

Maar tot mijn schrik moest ik in dit deel al afscheid nemen van een aantal personages die de oorlogen niet hebben overleefd. Bij de ene persoon denk ik dat het goed is voor de mensheid dat deze er niet meer is maar bij een ander is een ware held verloren gegaan en dat doet pijn.

Het is het verzet dat een guerrillaoorlog tegen het Laconische Rijk voert terwijl Duarte zijn macht nog groter probeert te maken door onsterfelijk te worden en de buitenaardse krachten aan te vallen die de vroegere buitenaardse beschaving heeft doen uitsterven. Dit geeft een backlash waar iedereen door geraakt wordt en mee te dealen heeft.

Knap van dit deel vind ik dat James Holden, die ergens toch de hoofdpersonages van alle delen is, schijnbaar in dit deel niet voorkomt. Maar uiteindelijk blijkt dat hij door alle gebeurtenissen heen verweven zit. Wat een knap staaltje schrijfwerk van de beide heren.

En ja, beide heren want James S.A. Corey is het pseudoniem van Daniel Abraham en Ty Frank. En regelmatig vraag ik me tijdens het lezen af wie nu wat geschreven heeft terwijl ik tegelijkertijd weet dat dit niet uitmaakt. Ik vind het intrigerend dat twee mensen een boekenreeks als deze samen kunnen schrijven en kan me bijna niet bedenken hoe dat in zijn werk gaat.

Want wisten ze al van te voren hoe ze met de buitenaardse technologieën om zouden gaan, waar het precies vandaan komt en hoe de beschaving die dit alles gemaakt heeft, uitgeroeid is? Of hebben ze dat langzaam samen uitgeplozen?

Mooi van dit deel vind ik dat die buitenaardse invloeden voelbaar zijn in de machtsstrijd tussen de mensen maar er verder niets over deze buitenaardsen bekend wordt gemaakt dan dat we al uit vorige delen weten. Het is dan ook duidelijk dat het werkelijk om de mensen gaat in deze science fiction serie en de buitenaardsen in principe er zo goed als niet toe doen.

Op het einde werd ik plotseling geraakt en voelde enkele tranen achter mijn ogen verschijnen. Dit terwijl er niets sentimenteel geschreven staat. Het zijn puur de gebeurtenissen waarbij door de delen heen de personages steeds ouder zijn geworden dat mij zo met hun mee laat leven. Wellicht ook omdat ik zelf ouder begin te worden en dat zo bewust meemaak. 
Het blijven wonderlijk mooie menselijke boeken dit.

Wereldheerschappij in beeld - Margreet de Heer

Eigenlijk had ik niet echt een idee van wat ik ging lezen bij het openslaan van dit boek. Maar Margreet de Heer kennende, was ik alweer heel snel gegrepen. 

Margreet de Heer voert in dit boek het gedachte-experiment uit hoe zij de wereld beter maakt door de alleenheerser te zijn. Aanvankelijk lijkt dat een makkelijke opgave maar uiteindelijk blijkt dat niet mee te vallen.

Het leuke is dat dit gedachte-experiment allerlei onderwerpen aan bod laat komen zoals hoe wij in Nederland bestuurd worden, hoe geld door de eeuwen heen veranderd is, wat te doen met al die verschillende religies in de wereld en de invloed van de media.

Veel wist ik ergens wel maar het nog eens allemaal zo op een rijtje gepresenteerd te krijgen, vond ik wel een aangename opfrisser. Vooral hoe ons bestuurlijk stelsel in elkaar zit, maakte op mij indruk omdat ik voorheen altijd iets van verward achterbleef als ik daarover las en het mij nu voor het eerst helder voorkwam. Bijzonder.

De informatiedichtheid is behoorlijk hoog in dit boek waardoor ik het af en toe wel even weg moest leggen. Maar alle keren pakte ik het weer met heel veel plezier op en was nieuwsgierig hoe het verder zou gaan en wat ik nog meer te weten zou komen.

De tekeningen zijn zoals ik ze van Margreet de Heer gewend ben. Duidelijk, grappig en informatief in heel haar eigen stijl. 

Het meest indrukwekkende vind ik nog wel dat een boek als deze wat makkelijk somber kan aflopen toch nog een positieve draai op het einde weet te vinden zodat ik niet helemaal mismoedig voortaan het hoofd hoef te laten hangen. 

Voor iedereen die wat wil leren en het leuk vindt tijdens het leven mee te denken, is dit een dikke aanrader.