Clarkesworld Magazine Issue 238 July 2026

Het julinummer van Clarkesworld Magazine bevat zeven korte science fiction/fantasy verhalen, een wetenschappelijk artikel, twee interviews en het nawoord van Neil Clarke. Met het twintigjarige jubileum in oktober in zicht, kijkt Neil alvast terug naar hoe het allemaal begonnen is. Leuk om te lezen.

De omslagillustratie is van Alex Vede en heet  Constellation Field. Ik ben erg gecharmeerd van de stripachtige manier waarop met name het figuurtje getekend is in een verder best bekend science fiction beeld.

Ergens uniek in een tijdschrift met korte verhalen zijn die van Fiona Moore omdat ze altijd in dezelfde wereld afspelen en ik er als lezer steeds meer vertrouwd mee raak zodat ik ook wil weten hoe het met Morag en Seamus vergaat. Zo wordt duidelijk in Cliff's Girl dat de robot Seamus gevaarlijke mankementen begint te vertonen en gereset moet worden. Maar ja, is het dan nog dezelfde? Uiteindelijk gaat alles kapot zowel mens als dingen en is het leven een les in loslaten.

Focus geschreven door Carlos Hernandez had een hele eigen mysterieuze en beklemmende sfeer. Mensen hebben digitale ogen die ook alles kunnen opnemen wat ze zien maar ook kunnen linken met wat vogels zien. Wanneer een van een vriendengroep vermoord is, is het zaak zijn digitale oog te bemachtigen om te bewijzen wat er gebeurd is of dat te verdoezelen. Het verhaal gaf mij heel erg het gevoel van iedereen hoort alleen zijn eigen verhaal en is niet in staat om naar die van een ander te luisteren terwijl dat net zo waar kan zijn. Echt een verhaal over onze tijd.

Een zeer actueel thema is AI in de kunst en Ju Chu heeft in The Animator and the Glazer, vertaald door Qiouyi Lu, hier een eigen blik op gegeven. In dit verhaal heeft de AI bijna al het animatiewerk overgenomen en is er een producer die snakt naar originaliteit. Hij vindt een animator die de techniek 'glazing' = het onleesbaar maken voor AI, doorziet en zelf direct probeert toe te passen in plaats van het door een programma te laten doen. Deze techniek moet voortdurend bijgehouden worden anders heeft de AI het alweer gekraakt en gaat het met het gedachtegoed van de maker vandoor. De animator geeft uiteindelijk zijn leven om de AI voor te zijn. De manier waarop is buitengewoon origineel. Wel een angstaanjagend idee dat de mens zo ver moet gaan om het kunstmatige voor te kunnen blijven. 

Thomas Ha houdt de spanning er goed in met Our Revels Now Are Ended waarin een kloon verdachte ondervraagd wordt door een kloon ondervrager. Dit gebeurt tegelijkertijd met meerdere kloon verdachten en kloon ondervragers waarbij iedere ondervrager een andere techniek gebruikt. Het spannende zit 'm in dat het op een gegeven moment onduidelijk is wie nu wie ondervraagt. Wat is nu de werkelijkheid? Knap en interessant gedaan.

Ook in het verhaal This Is an Emergency Broadcast door R.S.A. Garcia is er een voortdurende vraag wat de werkelijkheid is. Het lijken radiofragmenten die onderbroken worden door een noodoproep. Maar wat nu precies de nood is, blijft onduidelijk. Daarnaast zijn er fragmenten van een rechtszaak tegen een medisch bedrijf dat rust aanbiedt maar ondertussen de klant alle mensenrechten afneemt. Zeer indrukwekkend weergegeven waarbij er voortdurend een gevoel van nood en oproep tot handelen heerst.

 

 

 

 

Wayward, Vol. 4: Threads and Portents - Jim Zub & Steve Cummings

Dit vierde deel begint in Ierland waar de hoofdpersoon Rory door haar vader heen is geteleporteerd vanuit Japan. Een enorm contrast met de eerste drie delen die helemaal in Japan afspeelden, zo is het hier heel groen allemaal. Altijd fijn als een tekenaar meer dan een trucje kent en als lezer je in zulke verschillende werelden kan brengen.  

De ontstaansgeschiedenis van de ouders van Rory wordt in kleine brokjes verteld en dan blijkt dat Rory bewust op de wereld is gezet om hele oude krachten te bestrijden. Dit trouwens zonder medeweten van Rory haar Japanse moeder. 

Naast deze onthullingen over de achtergrond van Rory, worden ook aardig wat bladzijden besteed aan de uitleg over de wezens die voor de goden en de mensen op aarde rondliepen en de strijd die heeft plaats gevonden waardoor ze verdreven zijn. Hierbij komen aardig wat Ierse mythische langs. Nu heb ik me in mijn twintiger jaren wel met Keltische mythologie bezig gehouden en dacht er ook wel wat van te herkennen maar dit ging nog veel dieper dan dat. Indrukwekkend. 

In het nawoord wordt er nog meer over al deze wezens uitgelegd en het is best gaan kriebelen om daar zelf nog eens wat meer over te gaan opzoeken.  

Een niet onbelangrijk detail is dat Ayane, zij die in katten kan veranderen, het eind van dit boek niet haalt. Dus ook magische wezens hebben niet het eeuwige leven. 

In Japan vechten ondertussen de vrienden van Rory verder tegen de oude machten en gaat ze dat niet makkelijk af. Door ook af en toe naar de gebeurtenissen in Japan terug te grijpen, blijft het verhaal een geheel vormen.

Zoals vanaf het eerste deel zit het verhaal zo sterk in elkaar, Jim Zub weet wat hij doet. En de tekenaar Steven Cummings kan met Jim zijn verzinsels uitstekend uit de voeten.

Op naar deel vijf. 

The Expanse 8: Tiamat's Wrath - James S.A. Corey

Het achtste deel alweer van The Expanse. Hierna nog maar eentje te gaan en met die wetenschap heb ik dit deel dan ook gelezen. Het einde komt in zicht en dat vind ik nu al jammer. De personages die ik nog maar een keer ga meemaken.

Maar tot mijn schrik moest ik in dit deel al afscheid nemen van een aantal personages die de oorlogen niet hebben overleefd. Bij de ene persoon denk ik dat het goed is voor de mensheid dat deze er niet meer is maar bij een ander is een ware held verloren gegaan en dat doet pijn.

Het is het verzet dat een guerrillaoorlog tegen het Laconische Rijk voert terwijl Duarte zijn macht nog groter probeert te maken door onsterfelijk te worden en de buitenaardse krachten aan te vallen die de vroegere buitenaardse beschaving heeft doen uitsterven. Dit geeft een backlash waar iedereen door geraakt wordt en mee te dealen heeft.

Knap van dit deel vind ik dat James Holden, die ergens toch de hoofdpersonages van alle delen is, schijnbaar in dit deel niet voorkomt. Maar uiteindelijk blijkt dat hij door alle gebeurtenissen heen verweven zit. Wat een knap staaltje schrijfwerk van de beide heren.

En ja, beide heren want James S.A. Corey is het pseudoniem van Daniel Abraham en Ty Frank. En regelmatig vraag ik me tijdens het lezen af wie nu wat geschreven heeft terwijl ik tegelijkertijd weet dat dit niet uitmaakt. Ik vind het intrigerend dat twee mensen een boekenreeks als deze samen kunnen schrijven en kan me bijna niet bedenken hoe dat in zijn werk gaat.

Want wisten ze al van te voren hoe ze met de buitenaardse technologieën om zouden gaan, waar het precies vandaan komt en hoe de beschaving die dit alles gemaakt heeft, uitgeroeid is? Of hebben ze dat langzaam samen uitgeplozen?

Mooi van dit deel vind ik dat die buitenaardse invloeden voelbaar zijn in de machtsstrijd tussen de mensen maar er verder niets over deze buitenaardsen bekend wordt gemaakt dan dat we al uit vorige delen weten. Het is dan ook duidelijk dat het werkelijk om de mensen gaat in deze science fiction serie en de buitenaardsen in principe er zo goed als niet toe doen.

Op het einde werd ik plotseling geraakt en voelde enkele tranen achter mijn ogen verschijnen. Dit terwijl er niets sentimenteel geschreven staat. Het zijn puur de gebeurtenissen waarbij door de delen heen de personages steeds ouder zijn geworden dat mij zo met hun mee laat leven. Wellicht ook omdat ik zelf ouder begin te worden en dat zo bewust meemaak. 
Het blijven wonderlijk mooie menselijke boeken dit.

Wereldheerschappij in beeld - Margreet de Heer

Eigenlijk had ik niet echt een idee van wat ik ging lezen bij het openslaan van dit boek. Maar Margreet de Heer kennende, was ik alweer heel snel gegrepen. 

Margreet de Heer voert in dit boek het gedachte-experiment uit hoe zij de wereld beter maakt door de alleenheerser te zijn. Aanvankelijk lijkt dat een makkelijke opgave maar uiteindelijk blijkt dat niet mee te vallen.

Het leuke is dat dit gedachte-experiment allerlei onderwerpen aan bod laat komen zoals hoe wij in Nederland bestuurd worden, hoe geld door de eeuwen heen veranderd is, wat te doen met al die verschillende religies in de wereld en de invloed van de media.

Veel wist ik ergens wel maar het nog eens allemaal zo op een rijtje gepresenteerd te krijgen, vond ik wel een aangename opfrisser. Vooral hoe ons bestuurlijk stelsel in elkaar zit, maakte op mij indruk omdat ik voorheen altijd iets van verward achterbleef als ik daarover las en het mij nu voor het eerst helder voorkwam. Bijzonder.

De informatiedichtheid is behoorlijk hoog in dit boek waardoor ik het af en toe wel even weg moest leggen. Maar alle keren pakte ik het weer met heel veel plezier op en was nieuwsgierig hoe het verder zou gaan en wat ik nog meer te weten zou komen.

De tekeningen zijn zoals ik ze van Margreet de Heer gewend ben. Duidelijk, grappig en informatief in heel haar eigen stijl. 

Het meest indrukwekkende vind ik nog wel dat een boek als deze wat makkelijk somber kan aflopen toch nog een positieve draai op het einde weet te vinden zodat ik niet helemaal mismoedig voortaan het hoofd hoef te laten hangen. 

Voor iedereen die wat wil leren en het leuk vindt tijdens het leven mee te denken, is dit een dikke aanrader. 

Het Waterboek - Alok Jha

Het is alweer zo'n tien jaar geleden dat ik dit boek heb gekregen met het idee dat ik dat wel interessant zou vinden omdat ik in werk ook alles met water te maken heb. Hoe en waarom weet ik niet maar ik had het idee dat ik dit boek totaal oninteressant zou vinden en het een of ander zweverig verhaal zou zijn, ingegeven door de ondertitel "Hoe één molecuul jou verbindt met alles en iedereen en de  rest van het heelal". 

Omdat het al zo lang in de kast stond, wilde ik het nu wel een kans geven en tot mijn grote verrassing had ik er niet minder naast kunnen zitten. Wat een geweldig boek!

De auteur zijn ervaring tijdens zijn reis naar de Zuidpool worden afgewisseld met geschiedenis en wetenschap over water. Zo gaat het onder andere over ontstaan van water, waarom water zo belangrijk is voor leven, de afwijkende eigenschappen van water, water als ijs en de zoektocht naar water in het heelal.

Sommige wetenschappelijke gedeeltes over water gingen mij boven de pet, dat werd me allemaal wat te gedetailleerd. Toch haakte ik niet af omdat het voldoende afgewisseld werd met gedeeltes die wel heel goed leesbaar zijn en ik beetje bij beetje gegrepen werd door de kennis die Alok Jha met mij deelde. 

Ik had niet gedacht zo gefascineerd te kunnen zijn over een onderwerp als water. En er is ook een wereld voor mij open gegaan wat er allemaal over water te vertellen is. 

De afwisseling van persoonlijke ervaringen en wetenschappelijke kost maakt het een zeer aangenaam boek om te lezen. Voor iedereen die iets meer wil weten over dat wat wij de voorwaarde voor leven noemen, raad ik dit boek van harte aan.

Wayward, Vol. 3: Out From the Shadows - Jim Zub & Steve Cummings

Het derde deel van deze in Japan plaatsvindend fantastische avontuur met tieners die erachter komen dat ze bovennatuurlijke krachten hebben. Maar niet zonder gevolgen want Yokai, Japanse mythische wezens gaan op ze jagen, ze voelen zich in hun bestaan bedreigd. En terecht want de tieners voelen zich de nieuwe goden. 

In dit deel verschijnt Nurarihyon, een oeroud wezen dat de balans wil komen herstellen. Het verhaal wordt dan ook veelal vanuit zijn gezichtspunt verteld. 

Mooi vind ik hoe de tieners beslissingen nemen zoals tieners dat doen in plaats van dat het volwassenen zijn in een tienerlichaam. De verantwoording voor hun nieuw gevonden krachten eigenlijk niet aan kunnen, alhoewel ik vrees dat veel volwassenen dat ook niet zouden kunnen. 

De Japanse mythische wezens voelen heel echt aan. Achterin staat een hele uitleg over de verschillende soorten mythische wezens waardoor ik nog dieper in het verhaal getrokken werd. Deze extra uitleg staat trouwens ook in de eerste twee delen maar dan weer over andere wezens. Door het lezen van deze strip krijg je automatisch les in Japanse mythes, niet verkeerd wat mij betreft.

In het begin komt ook de Ierse vader van de half Ierse, half Japanse meisje Rori Lane naar Japan om haar te zoeken. Het duurt dit hele deel voor hij haar vindt, juist te midden van een chaotisch gevecht met de Yokai, Nurarihyon en haar vrienden waaruit hij haar redt en in een oogwenk naar Ierland transporteert.

Heel benieuwd hoe dit nu verder gaat want alle delen speelden in Japan af. Zal het dan nu werkelijk verder gaan in Ierland? 

Ganymedes I - samensteller Vincent van der Linden

Enkele jaren geleden kwam ik in het bezit van Ganymedes 18, een jaarboek vol Nederlandstalige science fiction verhalen. Ik was getroffen over hoe goed sommige verhalen waren en ging op zoek naar of er nog meer van dit soort jaarboeken zijn. Dit bleek het geval en de allereerste werd gepubliceerd in 1976 als Bruna SF-jaarboek, Bruna science-fiction 62 met twintig verhalen. Vreemd genoeg is er geen enkele schrijversnaam die mij bekend voorkomt. Blijkbaar is niemand ooit blijvend doorgebroken.

In het voorwoord staat dat naast al die Angelsaksische science fiction er ook wel degelijk Nederlandstalige SF te vinden is dat de moeite waard is. Achterop wordt nog eens bevestigd dat het in deze bundel gaat om oorspronkelijke SF-verhalen van Nederlandse en Vlaamse schrijvers. Wel heel apart om dan ook een aantal vertalingen in deze bundel te vinden. Maar wellicht waren ze vroeger nog niet zo precies met dit soort feiten.

Met ongelooflijk veel plezier heb ik dit deel gelezen en vooral ook met verwondering, de wereld is in vijftig jaar voelbaar veranderd en dat is in een boek als dit duidelijk te merken. 
Zo wordt er nog lustig gestrooid met het woord neger en bestond het n-woord nog niet. Ook is hoe men zwarte en witte mensen afbeeldt, een manier die we ons nu niet meer kunnen voorstellen. Hierdoor werd het mij pas echt duidelijk hoe de zwarte medemens in onze samenleving als een anders soort bejegend werd (en helaas voor een deel nog wordt).

En wat te denken van een robot die is gemaakt om een oude man te helpen die steeds meer gebreken krijgt. Van dit idee zijn nu hele films gemaakt en noemen we dat een androïd. En gek genoeg bestaan ze inmiddels in het echt, alleen nog niet zo geavanceerd als in dit verhaal beschreven wordt. 

Iets wat denk ik nu niet meer over geschreven wordt (maar wellicht zit ik ernaast) is over een gemene pandjesbaas die onhoudbare nachtmerries krijgt. Maatschappelijk activisme in science fiction.

Een van de juweeltjes vond ik Schoolreisje van Wim Burkunk. Een klas gaat op schoolreisje en als verrassing mogen ze in een ouderwetse bus. Natuurlijk wel helemaal afgeplakt zodat ze hun zuurstofmaskers af kunnen doen. En dan rijden ze naar de allerlaatste boom in het land. Dit blijkt een armetierig boompje van nog geen twee meter te zijn. Een wildebras springt over het hekje om de boom aan te raken en komt erachter dat het van plastic is. Maar hij verraadt dit niet aan zijn klasgenootjes. 
Wat een beeld van de toekomst!

Vreemd vond ik verhalen die eeuwen in de toekomst afspelen maar nog wel het hebben over de RAI, HEMA en de AVRO. Duidelijk elementen die verraden in welke tijd het is geschreven. Zonde want dit soort anachronisme het haalt mij altijd uit een verhaal.

In de verhalen komt zo af en toe een buitenaards wezen voor maar ik heb het idee dat daar nu meer mee gestrooid wordt. Een van de buitenaardse wezens hebben het op de mensheid voorzien en laten het zo lang regenen dat alle mensen verdrinken. Ook in andere verhalen hebben de buitenaardsen een slechte reputatie. Zal Steven Hawking dan toch gelijk krijgen?

Een zeer vermakelijke pocket dat een goed tijdsbeeld geeft. Hiermee wordt maar weer eens bevestigd dat science fiction alles zegt over de tijd waarin het geschreven is.