Ganymedes I - samensteller Vincent van der Linden

Enkele jaren geleden kwam ik in het bezit van Ganymedes 18, een jaarboek vol Nederlandstalige science fiction verhalen. Ik was getroffen over hoe goed sommige verhalen waren en ging op zoek naar of er nog meer van dit soort jaarboeken zijn. Dit bleek het geval en de allereerste werd gepubliceerd in 1976 als Bruna SF-jaarboek, Bruna science-fiction 62 met twintig verhalen. Vreemd genoeg is er geen enkele schrijversnaam die mij bekend voorkomt. Blijkbaar is niemand ooit blijvend doorgebroken.

In het voorwoord staat dat naast al die Angelsaksische science fiction er ook wel degelijk Nederlandstalige SF te vinden is dat de moeite waard is. Achterop wordt nog eens bevestigd dat het in deze bundel gaat om oorspronkelijke SF-verhalen van Nederlandse en Vlaamse schrijvers. Wel heel apart om dan ook een aantal vertalingen in deze bundel te vinden. Maar wellicht waren ze vroeger nog niet zo precies met dit soort feiten.

Met ongelooflijk veel plezier heb ik dit deel gelezen en vooral ook met verwondering, de wereld is in vijftig jaar voelbaar veranderd en dat is in een boek als dit duidelijk te merken. 
Zo wordt er nog lustig gestrooid met het woord neger en bestond het n-woord nog niet. Ook is hoe men zwarte en witte mensen afbeeldt, een manier die we ons nu niet meer kunnen voorstellen. Hierdoor werd het mij pas echt duidelijk hoe de zwarte medemens in onze samenleving als een anders soort bejegend werd (en helaas voor een deel nog wordt).

En wat te denken van een robot die is gemaakt om een oude man te helpen die steeds meer gebreken krijgt. Van dit idee zijn nu hele films gemaakt en noemen we dat een androïd. En gek genoeg bestaan ze inmiddels in het echt, alleen nog niet zo geavanceerd als in dit verhaal beschreven wordt. 

Iets wat denk ik nu niet meer over geschreven wordt (maar wellicht zit ik ernaast) is over een gemene pandjesbaas die onhoudbare nachtmerries krijgt. Maatschappelijk activisme in science fiction.

Een van de juweeltjes vond ik Schoolreisje van Wim Burkunk. Een klas gaat op schoolreisje en als verrassing mogen ze in een ouderwetse bus. Natuurlijk wel helemaal afgeplakt zodat ze hun zuurstofmaskers af kunnen doen. En dan rijden ze naar de allerlaatste boom in het land. Dit blijkt een armetierig boompje van nog geen twee meter te zijn. Een wildebras springt over het hekje om de boom aan te raken en komt erachter dat het van plastic is. Maar hij verraadt dit niet aan zijn klasgenootjes. 
Wat een beeld van de toekomst!

Vreemd vond ik verhalen die eeuwen in de toekomst afspelen maar nog wel het hebben over de RAI, HEMA en de AVRO. Duidelijk elementen die verraden in welke tijd het is geschreven. Zonde want dit soort anachronisme het haalt mij altijd uit een verhaal.

In de verhalen komt zo af en toe een buitenaards wezen voor maar ik heb het idee dat daar nu meer mee gestrooid wordt. Een van de buitenaardse wezens hebben het op de mensheid voorzien en laten het zo lang regenen dat alle mensen verdrinken. Ook in andere verhalen hebben de buitenaardsen een slechte reputatie. Zal Steven Hawking dan toch gelijk krijgen?

Een zeer vermakelijke pocket dat een goed tijdsbeeld geeft. Hiermee wordt maar weer eens bevestigd dat science fiction alles zegt over de tijd waarin het geschreven is.