Clarkesworld Magazine Issue 169 October 2020

Het oktobernummer van Clarkesworld Magazine bevat zeven, voornamelijk van Amerikaanse hand, korte verhalen en vier non-fictie artikelen.

Twee verhalen gaan over identiteit in de zin van wie ben ik nu eigenlijk?

Het eerste is You and Whose Army? geschreven door Greg Egan. Vier kinderen worden door hun ouders zo lichamelijk gemanipuleerd dat zij toegang hebben tot elkaars geheugen met het idee dat zij de bouwstenen gaan vormen van een groot organisme dat het universum gaat beheren. Over groot denken gesproken! Deze sekte wordt echter ontmanteld en de vier kinderen leven in de gewone wereld verder maar kunnen nog steeds bij elkaar geheugen. Op een gegeven moment is een van de vier broers zoek. De andere drie proberen dan te achterhalen wat er met de vierde gebeurd is. En dan komt de aap uit de mouw. Want wie ben je nu werkelijk als je een resultaat bent van je omgeving? Wat is er echt eigen? Of bestaat dat helemaal niet?
Deze vragen worden in dit verhaal erg mooi weergegeven en het is nog spannend ook. Een leuk detail vind ik dat geheugen niet verward wordt met de werkelijkheid.

Het tweede verhaal waarbij de vraag over wie je nu eigenlijk bent naar voren komt is Last Wishes geschreven door D.A. Xiaolin Spires. Een moeder heeft een puzzel achtergelaten voor haar dochter om erachter te komen wat er met haar as moet gebeuren. Het oplossen van deze puzzel ontrafelt wat de dochter voor deze moeder betekend heeft en roept bij de dochter de vraag op of haar moeder haar ooit wel gezien heeft plus wie zij nu eigenlijk is.
Het verhaal riep heel sterk herinneringen aan mijn eigen moeder op en het gevoel van moederliefde dat als je kind ontvangt wat je in die tijd als vanzelfsprekend beschouwde maar achteraf iets heel waardevols blijkt te zijn geweest.

Het Chinese verhaal is dit keer van Xiu Xinyu en is vertaald door Elizabeth Hanlon. Het heet All Living Creation. Een tiener heeft zich tegen alle verboden in laten klonen. Deze klonen worden vervolgens overal voor gebruikt. Dat kan makkelijk want klonen hebben geen enkele rechten. Het verhaal speelt zich af op het moment dat de broer na vijf jaar dit originele meisje (dat al die jaren ondergedoken heeft gezeten) weer ontmoet.
Wat mij zo aanspreekt is de simpele manier van vertellen terwijl er ondertussen toch van alles tussen de regels door gezegd wordt. Zoals de rechtenloosheid van  de klonen. De ontknoping van het verhaal wordt op zijn Chinees heel duidelijk uitgelegd en maakt het verhaal compleet.

Gloei - Edward van de Vendel

Een boek met 21 portretten van jongeren tussen de 15 en 22 jaar uit de regenboogfamilie. Ieder geïntroduceerd met een gedicht en een getekend portret gevolgd door een interview. Een opzet die in mijn ogen door deze afwisseling heel sterk werkt.

Het waren als eerste de getekende portretten van de hand van Floor de Goede die me naar dit boek trok en in de tweede plaats het onderwerp. Het boek is oorspronkelijk helemaal niet voor mij als begin vijftiger bedoeld maar voor jongeren die ook uit de regenboogfamilie komen en de mensen in hun omgeving.

Als iemand die zich nooit ook maar ergens bij heeft voelen horen, voel ik me wel aangetrokken tot minderheden en de zogenaamde afwijkingen in de maatschappij. Nu kom ik uit een omgeving en bevind ik me nog steeds in een omgeving waar iedereen is wie die is en nooit moeilijk over gedaan is. Het verbaast me dan ook hoe jongeren nog steeds zo ongelooflijk worstelen met dat ze anders zouden zijn dan anderen en daarvoor uit de kast moeten komen. Het hele begrip uit de kast komen, is in mijn beleving gigantisch achterhaald. Pijnlijk dan ook om te lezen hoe dit bij veel jongeren (en ik vrees ook ouderen) nog steeds  zo leeft.

Wat mij betreft een interessant boek voor wie meer wil weten wat er zoal om kan gaan in de hoofden van de huidige LHBTQIA+-jongeren in Nederland.

Condities - Thomas Heerma van Voss

Wanneer ik het me precies bewust werd weet ik niet meer precies, ergens nog voor ik vijftig bladzijden gelezen had, en het maakte me gelijk moeilijk om gemotiveerd verder te lezen. Want wat blijkt, het boek gaat over iemand die een boek schrijft. Thema nummer een van jonge schrijvers, lijkt het en ik dacht nog wel dat dit onderwerp inmiddels taboe was geworden. Maar nee dus blijkbaar.

Nu moet ik wel toegeven dat het boek door het taalgebruik makkelijk wegleest en er een aantal foefjes worden uitgehaald die goed werken. Zoals het eerste deel van het boek in de hij-vorm schrijven terwijl het tweede deel in de ik-vorm is waarbij in het eerste deel het de uitgever is die aandringt om te schrijven in de ik-vorm iets wat de hoofdpersoon uiteindelijk in zijn eigen boek niet doet.

In het eerste deel wordt nogal door de tijd heen gesprongen. Dit vond ik een tijdje irritant. Waarom niet in chronologische volgorde het verhaal vertellen, dacht ik. Maar gaandeweg kwam er een bepaald ritme in dit heen-en-weer springen waardoor het verteltechnisch steeds natuurlijker ging aanvoelen.

Daarnaast komen allerlei thema's aan bod zoals leven met een chronische ziekte, binden of juist niet binden in een relatie en wel of niet nakomelingen. Volgens mij had dit ook prima gewerkt zonder dat daar dan ook nog eens het schrijven van een boek over deze onderwerpen bij moest komen. Zonder dat was het volgens mij een prima roman geweest.

Mens in de Kosmos - Michiel Wijdeveld

De strips van Michiel Wijdeveld bestaan vaak uit een plaatje, soms twee tot hooguit vier. Bijzonder vaak bekijk ik het plaatje, lees de tekst, is er een stilte, een niets waarna het werkelijk tot me doordringt wat ik gezien heb en hardop moet lachen.

Het zijn schetsjes uit het echte leven met uitspraken die iedereen wel kent zoals 'dat had ik heel graag even zelf willen zeggen' of 'dan was het misschien toch niet zo belangrijk'. Hierdoor lijkt er in eerste instantie niets aan de hand tot het tot me doordringt dat dit wel een erg grappige reactie op de situatie is.

De tekeningen van Michiel Wijdeveld zijn geheel in eigen stijl met hoekige lijnen en grauwe kleuren. Hierdoor zijn het duidelijk strips en geen poging om mensen zo waarheidsgetrouw mogelijk weer te geven. De houdingen echter drukken perfect uit hoe ze zich voelen.

's Middags zwem ik in de Noordzee - Wim Brands

Niet eerder heb ik een hele dichtbundel gelezen. Wel las ik soms een gedicht hier en daar uit een verzamelbundel of een die ik los op internet tegenkwam of eentje die iemand me toezond. Maar een hele bundel, nee. Dit is de eerste.

Ik heb geen idee wat me drie jaar geleden bezield heeft om het te kopen. Het zou goed kunnen dat ik een recensie over deze bundel ben tegengekomen en in combinatie met het net uitgelezen boek Olijven moet je leren lezen van Ellen Deckwitz waarin zij uitlegt hoe je gedichten kunt lezen, de stap waagde om ook werkelijk deze dichtbundel aan te schaffen.

Toch heeft het nog drie jaar geduurd voordat ik het in durfde kijken. En dat deed ik niet alleen. Het was in de auto razend over de snelweg waarin ik voorstelde om eruit voor te lezen. Het eerste gedicht was gelijk raak. We waren er stil van. Het voelde als een vertrouwde schets van het leven dat gaat eindigen in de dood.

De rest van de bundel is tijdens andere autoritten en aan tafel na het avondeten hardop voorgelezen. Een voor een. Steeds een klein hapje, niet te snel, in een tempo waarin alles geproefd kan worden voordat het doorgeslikt wordt. Een enkele keer werd een gedicht gelijk nog een keer herhaald omdat er iets stak of haakte of omdat het zo mooi was. We zijn dan ook zeker van plan om het nog een keer samen te lezen.

Naast de gedichten staat er een prozastuk in deze bundel. Het is een brief van de oudere Wim aan zijn eigen jongere ik. Hierin wordt de pijniging die ik bij deze auteur altijd zo duidelijk te zien vond, bijzonder helder verklaard.

Een bundel vol dood maar ook met een rijk gevoelsleven.

Clarkesworld Magazine Issue 168 September 2020

In deze septemberuitgave van Clarkesworld Magazine  zeven korte verhalen en vier non-fictie artikelen. Opvallend is dat het meeste van Amerikaanse schrijvers komt terwijl ik dit blad juist zo waardeer omdat het vaak verhalen uit de hele wereld weet te publiceren.

Lone Puppeteer of a Sleeping City van Arula Ratnakar staat geschreven in de jij-vorm. Ik merk dat ik dat onplezierig lezen vind en snap ook niet zo goed wat daar de toegevoegde waarde van is. Certainty van Isabel Lee is ook in de jij-vorm geschreven. En ik kon er maar niet goed aan wennen. Als het nu werkelijk zo is dat ze mij aanspreken maar dat is het niet. Het wordt geschreven met wat ik allemaal beleefd zou hebben. Omdat dit in de verste verte niet het geval is, werkt dit niet voor mij.

Heel jammer want Lone Puppeteer of a Sleeping City vond ik best interessante ideeën hebben over onder andere streven naar onsterfelijkheid, de noodzaak van meebewegen met moderne ontwikkelingen omdat men anders stil komt te staan en wat is het echte leven als men in een simulatie terecht komt. Misschien wel weer een beetje erg veel wat aan bod kwam en was het sterker geweest om een thema meer uit te diepen.

Het verhaal Certainty is gebaseerd op een sterk idee namelijk dat alles wat er gebeurt al vastligt. Waarom dat zo is, wordt in het verhaal uitgelegd. En dat roept dan natuurlijk vragen op over wat alles dan nog is, denk bijvoorbeeld aan de liefde? Dit zijn precies de verhalen waar ik dit tijdschrift voor lees. Het maakt me meer bewust van de principes waarop ik leef namelijk dat ik denk vrije wil te hebben. Zo'n verhaal laat dat idee toch even rillen.

Ask the Fireflies geschreven door R. P. Sand is van dit nummer veruit mijn favoriet. Grappig want toen ik begon te lezen dacht ik eerst dat het verhaal verteld werd vanuit het perspectief van een kat en dat trekt me helemaal niet. Je wordt als lezer in een wereld van regenbogen en eenhorens getrokken en ontwikkelt zich meer en meer naar een medische IA die geen taal heeft om duidelijk te maken dat een comateuze kind zeker nog levenskansen heeft. De gruwelijke waarheid op het einde is de kers op de taart.
Heerlijk als een verhaal me er echt in weet te trekken en misschien is dat extra lekker als er in het begin nog wat weerstand bij mij is.

Doctor Who The Eleventh Doctor: Vol 3. Conversion - Al Ewing & Rob Williams

Volume 1 en 2 van de 11de Doctor miste in de Doctor Who Humble Bundle waarin ik dit e-boek aantrof. Daarom was ik wel heel blij dat ze de gewoonte hebben om een volume altijd te beginnen met het voorstellen van de Doctor zijn companions en een uitleg met wat er aan dit verhaal vooraf is gegaan. Al werd er gaandeweg het verhaal ook nog eens tig keer op teruggekomen en daar werd ik op een gegeven moment wel en beetje flauw van. Context geven vind ik prima, fijn zelfs maar er kan ook te veel uitleg zijn.

De drie companions die de 11de Doctor op zijn avontuur vergezellen zijn geen bekenden van de televisieserie. Dus het was voor mij als lezer wel zaak om snel kennis met ze te maken zodat het aangenaam was om met hen mee te reizen. Alice, Jones en ARC hebben alle drie zo hun eigen geschiedenis waarbij die met name van ARC al aardig met die van Doctor verweven is in de eerste twee volumes. Ik moest echt aan ze wennen maar op het einde moest ik afscheid nemen van ARC en Jones en zag ze toch met spijt in mijn hart gaan. Oftewel ik was al aardig aan ze gehecht geraakt.

De titel Conversion en de Cybermen op de derde pagina deden mij vrezen dat het een voornamelijk Cybermen-verhaal ging worden. Inmiddels heb ik zoveel verhalen met Cybermen en Daleks ervaren dat ze voor mij de komende twintig jaar wel op de plank mogen verstoffen. Het was dan ook een opluchting dat de Cybermen slechts in een klein gedeelte van deze strip een aandeel hadden.

Zoals ook in een ander Doctor Who-strip vind ik het wel moeilijk dat de Doctors niet zo heel goed lijken op de Doctors die bekend zijn van de televisie. Dat is hoogstwaarschijnlijk dan ook het voordeel van de nieuwe companions waar nog helemaal geen beelden van bestaan. Blijkbaar vindt de uitgever het niet belangrijk dat de Doctors goed lijken en misschien ook wel de lezers niet want die willen alleen maar dat hun Doctor Who-honger gestild wordt. En dat is voor een groot deel eigenlijk ook wel waarom ik deze strips lees.